21 Kasım 2009 Cumartesi

SINAVA HAZIRLIK SORULARI

SORU-1: Dış Ticaret Müsteşarlığı hangi birimlerden oluşmaktadır? (DTM teşkilat yapısı nasıldır?)

CEVAP-1: DTM;
  • Merkez Teşkilatı

  • Taşra Teşkilatı

  • Yurtdışı Teşkilatı

olmak üzere 3 birimden oluşmaktadır.

SORU-2: ''Başkonsolosluklar nezdinde, bulundukları ülke ile Türkiye arasındaki ikili ticari ilişkileri yürüten misyonlardır''.

Aşağıdakilerden hangisi açıklamada bahsedilen DTM Yurtdışı Teşkilatı birimidir?

CEVAP-2: Ticaret Ateşelikleri

SORU-3: ''Büyükelçilikler nezdinde, bulundukları ülke ile Türkiye arasındaki ikili ticari ilişkileri yürüten misyonlardır''.

Aşağıdakilerden hangisi açıklamada bahsedilen DTM Yurtdışı Teşkilatı birimidir?

CEVAP-3: Ticaret Müşavirlikleri

SORU-4:''Bir uluslararası kuruluş nezdinde Türkiye'yi temsil eden diplomatik misyonlardır''.

Aşağıdakilerden hangisi açıklamada bahsedilen DTM Yurtdışı Teşkilatı birimidir?

CEVAP-4: Daimi temsilcilikler

SORU-5:''Ülkede geçerli ticari, mali ve iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı, sınai ve ticari faaliyetler için daha geniş teşviklerin tanındığı ve fiziki olarak ülkenin diğer kısımlarından ayrılan yerlerdir''.

Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki tanıma uymaktadır?

CEVAP-5: Serbest Bölge

SORU-6: Türkiye'de kaç tane serbest bölge mevcuttur?

CEVAP-6: 19 tane Kalın

SORU-7: Serbest Bölgelerde uygulanmayan mevzuatlar hangileridir?

CEVAP-7:

  • Gümrük Mevzuatı
  • Kambiyo Mevzuat
  • Dış Ticaret Mevzuatı
  • Fiyat, kalite ve standartlara ilişkin mevzuat

SORU-8:

  • Kamu arazisi
  • Kamu altyapısı
  • Devlet öncülüğünde kurulan bir A.Ş. tarafından işletilmektedir.

Aşağıdakilerden hangisi açıklamadaki Serbest Bölge (SB) kuruluş ve işletme modelidir?

CEVAP-8: İşlet-Devret Modeli

SORU-9:

  • Kamu arazisi
  • Özel sektör altyapısı
  • Özel sektörce kurulan bir A.Ş. tarafından işletilmektedir.

Aşağıdakilerden hangisi açıklamadaki SB kuruluş ve işletme modelidir?

CEVAP-9: Yap-İşlet-Devlet Modeli

SORU-10:

  • Özel sektör arazisi
  • Özel sektör altyapısı
  • Özel sektörce kurulan bir A.Ş. tarafından işletilmektedir.

Aşağıdakilerden hangisi açıklamadaki SB kuruluş ve işletme modelidir?

CEVAP-10: Yap-İşlet-Sahip Ol Modeli

SORU-11: SB'lerde faaliyet ruhsat süresi ile ilgili;

  1. Yatırımcı kullanıcıların üretim faaliyetleri için 45 yıl sürelidir
  2. Yatırımcı kullanıcıların diğer faaliyetleri için 35 yıl sürelidir
  3. Kiracı kullanıcıların üretim faaliyetleri için 25 yıl sürelidir
  4. Kiracı kullanıcıların diğer faaliyetleri için 15 yıl sürelidirr
  5. Yatırımcı kullanıcıların diğer faaliyetleri için 30 yıl sürelidir
  6. Kİracı kullanıcıların üretim faaliyetleri için 20 yıl sürelidir

hangisi yada hangileri doğrudur?

A) 1-2-3-4

B) 1-3-5

C) Sadece 4

D) 1-4-5-6

E) Hiçbiri

CEVAP-11: D şıkkı doğrudur

SORU-12: Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

A) Serbest Bölge Genel Müdürlüğü tarafından uygunluk yazısı verildikten sonra 30 gün süre içerisinde faaliyet ruhsatı (FR), almaktan vazgeçilmesi durumunda 500$ kesintiyle faaliyet ruhsatı ücreti iade edilir. 30 günden sonra ise iade edilmez

B) Firma merkezi ile SB'deki şubesi arasında mal alınıp satılabilir, ancak merkez ve şubenin muhasebe kayıtları hiçbir şekilde bir arada tutulamaz

C) SB'lere Türkiye'den mal girişi veya SB'lerden Türkiye'ye mal çıkışı dış ticaret rejimine tabidir

D) SB'lerden diğer SB'lere veya diğer ülkelere mal çıkışı ile diğer ülkelerden SB'lere mal girişi Dış Tic. Rejimine tabi değildir

E) SB'lere sermaye transferi € cinsinden olmalıdır

CEVAP-12: E şıkkı doğru değildir. Sermaye transferi $ cinsinden olmalıdır.

SORU-13: Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

A) Türkiye'den SB'ye mal satışı Türkiye için ihracattır

B) SB'den Türkiye'ye mal satışı Türkiye için ithalattır

C)Bir parti olarak toplam fatura bedeli 5000$ 'ı geçmeyen Türkiye mahreçli mallar ihracaat rejimine tabi tutulmadan SB'ye getirilebilir

D) SB'ye depolama amacıyla getirilen mallarda süre 1 yıldır

E) SB'ye bakım-onarım , tamir nedeniyle getirilen mallar İstanbul AHL SB'de en fazla 1 ay diğer bölgelerde 12 ay kalabilir

CEVAP-13: D şıkkı doğru değildir. Depolama amacıyla getirilen mallar süresiz kalabilir.

20 Kasım 2009 Cuma

DUYURU / BLOG DA NASIL YAZI YAYINLANIR ANLATIMI


 




Yeni Kayıt butonuna basarak ilk resimde olan menüden


Bura da atlanmaması gereken konular şöyle dir;

• Başlık
• Metin
• Etiket
Bunları girdikten sonra her şey hazırsa

KAYDI YAYINLA

Butonuna basarak bilgiyi blog üzerinden paylaşmış olursunuz.




Blogu görüntüle butonuna basarak yaptığınız düzenlemeyi görebilirsiniz


Saygılarımla...

Atakan SARAÇ

DUYURU

Değerli grup üyesi arkadaşlarımın tamamına yazar davetiyesi gönderilmiştir,
o davetleri onaylamak suretyile blogumuza katkıda buluna bilirsiniz.
Saygılarımla...

Atakan SARAÇ

19 Kasım 2009 Perşembe

İLAVE KAYNAKLAR / GATT’tan DTÖ’ne

İngilizce adı “General Agreement on Tariffs and Trade” kelimelerinin baş harflerinin bir araya gelmesinden oluşan GATT, “Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması” anlamına gelmektedir.

GATT çoktaraflı bir anlaşma olup, 1947 yılında İsviçre’nin Cenevre şehrinde toplanan milletlerarası bir konferans sonucu 23 ülkenin imzasıyla oluşmuş ve anlaşmanın sonunda aynı isimle anılan bir teşkilat haline gelmiştir. 1 Ocak 1948’de de fiilen yürürlüğe girmiştir.

1947 yılından beri geçiçi statü ile çalışan GATT’ın yerine, Uruguay Müzakerelerinin sonucunda, Bretton Woods kurumlarının Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası ile birlikte üçüncü ayağını oluşturacak olan Dünya Ticaret Örgütü’nün kurulması gerçekleştirilmiştir. 1.1.1995 tarihinden itibaren GATT’ın yerine geçen DTÖ, GATT’tan daha kapsamlıdır.

Eski ismi ile GATT’ın, yeni ismi ile DTÖ’nün amacı, üye ülkelerin ticaret ve ekonomi alanındaki ilişkilerini geliştirmek, hayat standartlarını yükseltmek, tam istihdamı gerçekleştirmek, reel gelir ile gerçek talep hacmindeki istikrarlı artışı sağlamak, mal ve hizmet üretim ve ticaretini geliştirmek, aynı zamanda da dünya kaynaklarının sürdürülebilir kalkınma hedefine en uygun bir şekilde kullanımına imkan vermek ve gerek çevreyi korumak, gerekse farklı ekonomik düzeydeki ülkelerin ihtiyaç ve endişelerine cevap verecek şekilde mevcut kaynaklarını geliştirmektir.

Bu amacına ulaşabilmesi için, üye ülkelerin, mütekabiliyet ve karşılıklı menfeat esası üzerinden hareketle , uluslararası ticarette; ticareti daraltan “Her Türlü Engeli” ve “Farklı Muameleleri” kaldırmaları, öngörülmektedir. Ticareti daraltan her türlü engelin kaldırılmasından kasıt, ithalat ve ihracatta uygulanan her türlü vergi dışı engeli önce vergi (tarife)ye dönüştürmek ve daha sonra da bu tarifeleri kaldırmaktır. Uluslararası ticarette farklı muamelenin kaldırılması için iki önemli kural geliştirilmiştir. Birincisi, “En Çok Kayrılan Ülke” kuralıdır. Bu kurala göre, bir ülkeye sağlanan kolaylık ya da verilen taviz, ayırım yapılmadan bütün diğer üye ülkelere de aynen geçerli kılınmalıdır (Preferanslar, dampingli ve sübvansiyonlu mallara uygulanan mukabil tedbirler ile kurallara uygun gümrük birliği ve serbest ticaret bölgesi anlaşmaları bu kuralın istisnalarıdır). İkinci kural ise, “Milli Muamele” kuralıdır. Bundan maksat, yurt içinde uygulanan vergi ve muamelelerde yerli mal (hizmet) ve yabancı mal (hizmet) ayırımı yapılmaması ve hepsine eşit muamele yapılmasıdır. Netice olarak, ticaretteki bütün bu engellerin ve ayırımcılığın kaldırılması ile uluslararası ticarette serbestleşme (liberalleşme) sağlanacak ve böylece bütün ülkelerin yararına olarak ticaret hacmi de artmış olacaktır.

GATT‘ın oluşturulmasından bugüne kadar Round olarak adlandırılan sekiz adet çoktaraflı ticaret müzakereleri yapılmıştır. Bunlar sırasıyla şöyledir:

1 - 1947 yılında Cenevre (İsviçre)’de,
2- 1949 yılında Annecy (Fransa)’da,
3- 1951 yılında Torquay (İngiltere)’de,
4- 1956 yılında Cenevre (İsviçre)’de,
5- 1960 - 61 yıllarında Cenevre (İsviçre)’de “Dillion Round”,
6- 1964 - 67 yıllarında Cenevre (İsviçre)’de “Kennedy Round”,
7- 1973 - 79 yıllarında Cenevre (İsviçre)’de “Tokyo Round”,
1986 - 1993 yıllarında Punta del Este (Uruguay)’da “Uruguay Round”.
1951 yılında İngiltere - Troquay’da yapılan müzakerelerde, bir çok ülke ile beraber Türkiye’nin de GATT’a katılması görüşülmüştür. Türkiye anlaşmayı 1953 yılında imzalamıştır.

Uruguay Müzakereleri’ne kadar ilk 7 round(tur)da, sadece imalat sanayii ürünleri müzakere konusu edilerek tarife indirimleri sağlanmıştır. Nitekim GATT, 1940’ lı yıllardan bu tarafa imalat sanayiinde özellikle Gelişmiş Ülkeler (GÜ) de yüzde 40 civarında olan tarifeleri yüzde 6’lar civarına indirmeyi başarmıştır.

1.1.1995’den itibaren, eski GATT “GATT 1947”, yeni GATT ise “GATT 1994” olarak adlandırılmaktadır. GATT 94 daha kapsamlı olup GATT 47’yi de kapsamaktadır. GATT 94 ise DTÖ içinde yer almaktadır. DTÖ’nün üye sayısı 13 Aralık 1996 itibariyle 128’e ulaşmıştır. Türkiye’nin DTÖ üyeliğinin yürürlüğe giriş tarihi 26 Mart 1995’dir.

DTÖ KAPSAMI ve GATT’tan FARKI

DTÖ oldukça kapsamlı olup ayrıca yeni hükümler de içermektedir. Nitekim GATT 47 kapsamında olmayan Tarım Ürünleri, Hizmetler, Fikri Mülkiyet Hakları, Ticaretle İlgili Yatırım Tedbirleri ve Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması DTÖ kapsamına alınmıştır. Keza daha önce anlaşma kapsamında olmayan ve Tokyo Round sonunda kabul edilen ve uyulması ihtiyari olan Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Vergiler (tedbirler), Ticarette Teknik Engeller, İthal Lisansları Prosedürü, Devlet Alımları, Gümrük Değerleme ve Anti - Damping kodları (anlaşmaları) DTÖ kapsamına dahil edilmiş ve aynı zamanda uyma zorunluluğu getirilmiştir. DTÖ Anlaşması tekstil ile ilgili yeni düzenlemeler getirmekte ve Tekstil Ticaret Anlaşması (MFA), en geç 1 Ocak 2005 yılında yürürlükten kalkmaktadır. Tekstil Ticaret Anlaşmasının yürürlükten kalkması ile birlikte tekstil ticareti DTÖ Anlaşmasının kapsamına girecek ve Anlaşmanın kurallarına tabi olacaktır. Daha önce GATT 47 kapsamında olmakla birlikte etkisiz kalan Anlaşmazlıkların Çözümü Mekanizması, Anlaşma (Nihai Senet) kapsamında yer alan konulardaki anlaşmazlıkların çözümü ile ilgilenecek bir “Anlaşmazlıkların Halli Organı” (Dispute Settlement Body-DSB-) ve “Temyiz Kurumu” oluşturularak, kuvvetlendirilmiştir.

Aynı şekilde tarife dışı engellerin tarifeye çevrilmesi de DTÖ kapsamındadır. DTÖ anlaşması ile, öncekilerden farklı olarak, sübvansiyonlar (mali yardımlar) a bir tanım getirilmiş ve ayrıca “Özel” Sübvansiyon (“Specific” Subsidy) kavramı ortaya konulmuştur. Buna göre eğer bir subvansiyon, sadece bir firmaya, bir sanayie veya bir firma veya sanayi grubuna uygulanıyorsa bu tür sübvansiyonlara “özel” sübvansiyon denilmektedir. Anlaşma sübvansiyonları üç kategori altında toplamaktadır. Bunlar; “Yasaklanmış”(Prohibited) Sübvansiyonlar, “Dava Edilebilir” (Actionable) Sübvansiyonlar ve “Dava Konusu Edilemeyen” (Non- actionable) Sübvansiyonlar’dır. Esasen Anlaşmaya göre hiç bir üye ülkenin sübvansiyonlar yoluyla diğer üye ülkenin menfaatine zarar vermemesi gerekmektedir.

Sübvansiyonların, hukuken veya fiilen “ihracat performansına” veya “yerli girdi (malı) kullanımı” şartına bağlanması, yasaklanmış sübvansiyonları oluşturmaktadır. Bir üye ülkenin uyguladığı sübvansiyonlar başka bir üye ülkenin menfaatlerini ters yönde etkiliyorsa veya yerli sanayie zarar veriyorsa veya haksız yere “ciddi bir zarar verme” söz konusu ise, bu tür sübvansiyonlar dava edilebilir (karşı tedbir alınabilir) sübvansiyonlardır. Bir ürüne verilen sübvansiyonlar toplamı, o ürün değerinin yüzde 5’ini geçiyorsa “ciddi zarara uğrama”nın mevcut olduğu kabul edilmektedir. “Yeşil Işık Sübvansiyonu” olarak da ifade edilen geri kalmış bölgelere yapılan yardımlar, araştırma-geliştirme ve çevre koruma amaçlı sübvansiyonlar, dava konusu edilemeyen (karşı tedbir almayı gerektirmeyen) sübvansiyonlardır.

DTÖ Anlaşması, dört ek ve eklerin alt başlıklarından meydana gelmektedir. Ek 1, Mal ve Hizmet Ticareti ile Fikri Mülkiyet Hakları ve Sahte Mallar Ticareti hakkındadır. Ek 2, Anlaşmazlıkların Hallinin Usul ve Kuralları’nı kapsamaktadır. Ek 3, Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması’na dairdir. Ek 4; Sivil Uçaklar Ticareti Anlaşması, Devlet Alımları Anlaşması, Uluslararası Süt Ürünleri Düzenlemesi ve Sığır Etine Dair Düzenlemeleri kapsamaktadır. Anlaşmayı imzalayan ülke otomatik olarak ek 1, 2 ve 3’ü de imzalamış olmaktadır. Ek 4’ü ise, isteyen ülkenin ayrıca imzalaması gerekmektedir.

DTÖ SONRASI

1- S a n a y i

Uruguay Tur (UT) sonrasında, sanayi ürünleri ithalatında uygulanan vergiler (tarifeler) de ortalama yüzde 34 nisbetinde indirim yapılacaktır. Bu indirim taahhütleri 1.1.1995’den başlamak üzere dört sene içinde ve aksine bir hüküm yoksa beş eşit taksitte yapılacaktır.
Sanayi ürünlerinde ülke gruplarına göre UT öncesi uygulanan ağırlıklandırılmış ortalama tarife oranları, taahhüt edilen ortalama indirim oranları ve bu indirim sonucu UT sonrası oluşacak yeni tarife oranları tabloda gösterilmiştir.

Sanayi Ürünlerinde Ağırlıklandırılmış Ortalama Tarife İndirimleri (Petrol hariç)
Ülkeler İndirim Oranı % Ticaretle Ağırlıklandırılmış Ortalama Tarifeler
UT Öncesi % UT Sonrası %
Gelişmiş Ülkeler 40 6.2 3.7
Gelişme Yolundaki Ülkeler 30 20.5 14.4
Dönüşüm Ekonomileri (1) 30 8.6 6.0
Toplam (Bütün Ülkeler Ortalaması) 34 9.9 6.5
Kaynak: GATT, The Results Of The Uruguay Round Of Multilateral Trade Negotiations,
Geneva,November 1994.
(1) Eski Sosyalist Ülkeler

2- T a r ı m

Uruguay müzakereleri sonunda üzerinde uzlaşmaya varılan önemli konulardan birisi de tarımın DTÖ kapsamına alınması olmuştur. Üye ülkeler tarım ürünlerinde; Pazara girişte yani ithalatta uyguladıkları tarifeleri indirecekler, iç üretimdeki destekleri ve ihracatta uyguladıkları teşvikleri azaltacaklardır. Bundan, tarım ürünleri üretim ve ticaretindeki iktisadi faaliyetlerin serbest rekabet şartları altında yürütülmesi amaçlanmaktadır. Buna göre tarımda yapılan taahhütler üç başlık altında toplanmaktadır. Bunlar; Pazara Giriş, İç Destekler ve (İhracatta) Sübvansiyonlardır.

Pazara girişte yani ithalattaki tarife oranlarında gelişmiş ülkeler (GÜ) 6 yıl içinde yüzde 36, gelişme yolundaki ülkeler (GYÜ) 10 yıl içinde yüzde 24 nisbetinde indirim yapacaklardır. İndirime esas alınacak tarife oranları ise, her ülkenin 1986 yılında ithalatta uyguladığı tarife oranlarıdır.

Ticareti bozucu iç desteklerdeki indirim oranları ise, GÜ’de 6 yılda yüzde 20, GYÜ’de 10 yılda yüzde 13,33’dür. İndirim için 1986-88 dönemi esas alınacaktır. Asgari destek (de minimis) durumunda iç desteğin azaltılması gerekmemektedir. Bu durumdan faydalanabilmesi için yapılan yardımın (iç desteğin), o malın üretim değerinin GYÜ’de yüzde 10’unu, GÜ’de ise yüzde 5’ini geçmemesi lazımdır. Ülkemizde destekleme alımları yoluyla yapılan yardım miktarı, üretim değerinin yüzde 10’nunu geçmemekte, dolayısıyla “de minimis” kapsamına girmektedir. Yani ülkemizin iç destek miktarlarında her hangi bir indirimde bulunma zorunluluğu yoktur.

İhracat sübvansiyonları, bütçe harcamalarının ve sübvansiyondan yararlanan ürün miktarlarının azaltılması şeklinde uygulanmaktadır. Buna göre, GÜ 6 yıl içinde bütçe harcamalarını yüzde 36, sübvansiyondan yararlanan ürün miktarlarını yüzde 24 oranında azaltacaklardır. GYÜ ise, sırasıyla 10 yılda yüzde 24 ve yüzde 14 nisbetinde azaltacaklardır. İndirime esas alınacak dönem 1986-90 dönemidir. Bazen bu dönem yerine 1991-92 dönemi esas alınabilecektir.

3- H i z m e t l e r

Daha önce GATT kapsamında olmayan hizmet ticareti, gelişmiş ülkelerin ve özellikle ABD’nin etkisiyle Uruguay Tur sonrasında, DTÖ kapsamına alınmıştır. “Hizmetler Ticareti Genel Anlaşması” nın tesisinde mal ticaretinden elde edilen tecrübeler etkili olmuştur. Bu nedenle, söz konusu anlaşmanın hükümleri, mal ticareti anlaşmasının hüküm ve prensiplerine benzerlik ve paralellik arzetmektedir. Anlaşma, İngilizce adının (General Agreement on Trade in Services) baş harfleri olan GATS ile ifade edilmektedir. Hizmetler Anlaşması, üç esas üzerine inşa edilmiştir. Bunlardan birincisi olan Anlaşmanın “Çatısı”, bütün üyelerin uyması gereken temel yükümlülükleri kapsar. Bu yükümlülükler; Ayırım yapmama, milli muamele ve hizmetler piyasasına girişlerin giderek serbestleştirilmesi gibi temel ilke ve prensiplerdir. İkincisi, Pazara Giriş Taahhütleri Listesidir. Bu listeler, ülkelerin, devam eden serbestleşme sürecinde, kendi hizmetler sektöründe var olan ve başka ülke kaynaklı hizmetlerin ülkelerine girmesine mani olan engellerin ne kadarını indirebileceklerinin veya ortadan kaldırabileceklerinin, taahhüdü ile ilgilidir. Üçünçüsü ise, Ekler’dir. Ekler, en çok kayrılan ülke kuralından istisnalar, muayyen bazı hizmetler (mesela: haberleşme, mali hizmetler, hava ulaşım hizmetleri) ve halkın (Anlaşmada söz konusu edilen hizmet üretimlerini yapan gerçek kişilerin) dolaşımı ile ilgili disiplinleri kapsamaktadır.

DTÖ Sekreteryası, oldukça geniş bir ekonomik faaliyet alanını kapsayan “Hizmetler Kesimi”ni 12 sektör ve 155 alt sektöre ayırmaktadır.

Bu sektörler;
1-Ticari Hizmetler,
2-Haberleşme Hizmetleri,
3-İnşaat ve Mühendislik Hizmetleri,
4-Dağıtım Hizmetleri,
5-Eğitim Hizmetleri,
6-Çevre ile ilgili Hizmetler,
7-Mali Hizmetler,
8-Sağlık ve Sosyal Hizmetler,
9-Turizm ve Seyahat Hizmetleri,
10-Eğlence, Kültür ve Spor ile ilgili Hizmetler,
11-Ulaşım Hizmetleri ile
12-(Başka bir yere dahil edilmemiş) Diğer Hizmetler’dir.

Ticari Hizmetler 46, Haberleşme Hizmetleri 24, İnşaat ve Mühendislik Hizmetleri 5, Dağıtım Hizmetleri 5, Eğitim Hizmetleri 5, Çevre ile ilgili Hizmetler 4, Mali Hizmetler 17, Sağlık ve Sosyal Hizmetler 4, Turizm ve Seyahat Hizmetleri 4, Eğlence, Kültür ve Spor Hizmetleri 5, Ulaşım Hizmetleri 36 alt sektöre ayrılmıştır.

4- F i k r i M ü l k i y e t H a k l a r ı ( FMH )

Fikri Mülkiyet Hakları(Intellectual Property Rights) da tarım ve hizmetlerde olduğu gibi Uruguay Tur sonucunda gelişmiş ülkelerin ve özellikle ABD’nin baskıları sonucu anlaşmaya dahil edilmiştir. Anlaşma ilk defa FMH’da korumanın uluslararası standartlarını oluşturmuş ve yine ilk defa uluslararası hukuk çerçevesinde davaya bakım usul ve kanun yollarını açıklamıştır. Hükümetlerin konu ile ilgili kendi kanunlarını bu usül ve esaslara göre düzenlemeleri gerekmektedir. FMH Anlaşması, daha önce mevcut olan 1967 Paris Anlaşmasını, 1971 Bern Anlaşmasını, Roma Anlaşması ve FMH ile ilgili diğer anlaşmaları kabul etmektedir. Milli Muamele ve En Çok Kayrılan Ülke Kuralı mal ve hizmetlerde olduğu gibi burada da temel ilke olarak kabul edilmektedir.

Fikri Mülkiyet Hakları’nın korunması ile ilgili uygulama standartlarının oldukça çeşitli olması ve yine sahte mallar ile ilgili prensip, kural ve disiplinlerin “Çok Taraflılık Çatısı”nın eksik olması, uluslararası ilişkilerde gittikçe büyüyen bir gerginlik kaynağı idi. Diğer taraftan, uluslararası ticarete konu mal ve hizmetlerin değeri, giderek araştırma, teknoloji, kalkınma ve insan üreticiliğini ihtiva eden fikri içerikli haklara dayanır olmaktadır. Bu durum aynı zamanda maliyet artırıcı bir unsur olmaktadır. Başkalarının izinsiz ve maliyetsiz olarak bu buluşları taklit edip kullanmamaları için korunmaları gerekmektedir. Esasen FMH’nın korunma gerekçesi de bu görüşten kaynaklanmaktadır.

FMH Anlaşması, çok şumullü olup, Patentler,Telif Hakları, Ses Bantları Yapımcısı ve İcracısı Hakları, Ticaret Markaları, Menşe İsimler dahil Coğrafi Alametler, Endüstriyel Tasarımlar, Entegre Devre Tasarım Düzenleri ve Ticaret Sırlarını kapsamaktadır. Teknolojik buluşlar için yirmi yıllık bir koruma süresi tanınmıştır. Anlaşmanın uygulanması ve yükümlülüklerin yerine getirilmesini kontrol etmek için, ticaretle bağlantılı bir konseyin oluşturulması öngörülmüştür.

5- Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması

Yine önceki anlaşmalardan farklı olarak ilk defa bu Anlaşma’da , “Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması” (Trade Policy Review Mechanism-TPRM) na ve bu mekanizma çerçevesinde çalışacak “Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Organı”na yer verilmiştir. Aralık 1988’de Montreal’de yapılan Uruguay Tur Yarı Yol Bakanlar Toplantısında alınan Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması kararı, GATT sisteminin işleyişinin iyileştirilmesine yöneliktir. Bu mekanizmanın amacı, üye ülkelerin ticaret politikaları ve uygulamalarının çoktaraflı ticaret sistemi üzerindeki etkilerini gözlemektir. Bu nedenle, Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Organı, üye ülkelerin ticaret politika ve uygulamalarını her iki yılda bir, dört yılda bir ve altı yılda bir olmak üzere düzenli olarak gözlemektedir. Gözleme tabi tutulmadaki ülke sıralaması, ele alınan son dönemde üye ülkelerin dünya ticaretinden aldıkları paylara göre yapılmaktadır. Buna göre, ilk dört büyük ticari güç sayılan AB, ABD, Japonya ve Kanada her iki yılda bir, sonra gelen onaltı ticari güç dört yılda bir, geri kalan ülkeler de altı yılda bir gözden geçirme mekanizmasına tabi olacaklardır. Gözleme tabi tutulmuş ülkelerin ekonomik ve ticari durumlarını ihtiva eden raporlar, DTÖ Sekreteryası tarafından yayınlanmaktadır.

İLAVE KAYNAKLAR / KAPASİTE RAPORU İÇİN İSTENEN EVRAKLAR

Kapasite Raporu İçin İstenilen Belgeler :

1- Kapasite Raporunu ilk defa çıkartacak olan firmaların Kapasite Raporu İstek Formuna Makinalara ait Faturaların Fotokopilerini eklemesi (Faturası bulunmayan makinaların yazılmaması) gerekmektedir.

2- Daha önce Kapasite Raporu çıkartılmış ise makina parkına ilave edilen makinaların fatura fotokopilerinin başvuruya eklenmesi,

3- Fatura fotokopilerinin makinaların müracaat formuna yazılan sıraya göre derlenmesi,

4- Kiralık olan makinalar için kira sözleşmesinin fotokopisi (Sözleşmenin noter tarafından düzenlenmiş olması gerekmektedir.)

5- Son ayın aylık S.S.K. prim bildirgesi ve Tahakkuk fişi fotokopileri.

6- Son aya ait elektrik faturası fotokopisi.

7- Yukarıdaki belgelerin dosya halinde getirilerek müracaatın yapılması,

8- İmalat yapılan adresin Ticaret Sicil Memurluğunca tescil edilmiş olması gerekmektedir.

İLAVE KAYNAKLAR / SIK SORULAN SORULAR

Nasıl İthalat ve İhracat Yapabilirim?
Web sayfamız Dış Ticaret Danışmanlığı bölümünde yer alan İhracatçının ve İthalatçının Yol Haritası bölümlerinde kapsamlı bilgilendirme mevcuttur. Lütfen bu bölümleri ziyaret ediniz.

İhracat İle İlgili Sık Sorulan Sorular:
1) Malımı Yurt Dışına Pazarlamak İçin Öncelikle Hangi Adreslere Başvurmalıyım?

Yurt dışındaki potansiyel iş ortaklarına ulaşmak için,
İhracatçının Yol Haritası bölümünde yer alan Şirket Bilgi Kaynakları link'lerini tarayabilirsiniz.

Ayrıca,
. Yabancı Ticaret Odaları için Dünya Ticaret Odaları'nın web adresi olan http://www.worldchambers.com/
. Ticaret Müşavirliklerimiz için Dış Ticaret Müşavirliğimizin (DTM) web adresi olan http://www.dtm.gov.tr/
sitelerine başvurulabilir; ithalatçı firma bilgileri talep edebilirsiniz.

2)Güncel İthal /İhraç Taleplerine Nasıl Ulaşabilirim?
Odamız web sayfasında Dış Ticaret Köşesinde yer alan Ticari Arama bölümünde ürün ve sektör bazında arama yaparak ithalat ve ihracat taleplerine ulaşabilirsiniz.
Ayrıca,
. İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi web sitesi
http://www.igeme.org.tr/
. DTM web sitesi
http://www.dtm.gov.tr/
sitelerinden arama yapılarak taleplere ulaşılabilir.
3)Dış Ticaret İle İlgili Mevzuat Konusunda Nereden Bilgi Alabilirim?
Dış Ticaret Müsteşarlığı web sitesi
http://www.dtm.gov.tr/
adresinden ulaşılması mümkündür.
4)İhracatla İlgili Sektör, Ülke, Mevzuat Ve Pazarlamaya İlişkin Bilgilere Nasıl Ulaşabilirim?
Odamız web sayfasında Dış Ticaret Köşesi'nde yer alan Raporlar yanında
http://www.igeme.org.tr/
http://www.dtm.gov.tr/
adreslerinden ilgili raporlara ulaşılması mümkündür.
Yurtdışından konu ile ilgili linkler İhracatçının Yol Haritası Bölümü'müzde yer almaktadır.
5) Alıcı Listeleri Elime Ulaştığında Ne Yapmalıyım?

Bu adreslere ürün ve firmanızı tanıtarak istendiği takdirde teslim ve ödeme şekillerini içeren fiyat teklifinizi gönderebileceğinizi, isteğe bağlı olarak katalog ve numune de temin edilebileceğini belirtebilirsiniz.

6) İhracat Bağlantısı Kurduktan Sonra Ne Yapmalıyım?

İlgili İhracatçılar Birliği'ne (Ege İhracatçı Birlikleri Tel: (232) 488 60 00 ) üye olmanız gerekmektedir. İhracat işlemleri için bir gümrük komisyoncusu ile işbirliği yapılması önerilmektedir.
7)İhracat İşleminde Ticaret Odasından Alınan Ve Onaylatılan Belgeler Nelerdir?
Dış ticarette kullanılan ve uluslararası nitelik taşıyan ATR, EUR1, Menşe Şahadetnamesi, Basitleştirilmiş Usule İlişkin ATR Dolaşım Belgesi, Özel Menşe Şahadetnamesi, İhracat Faturaları, ATA Karnesi ve TIR Karneleri Ticaret ve Sanayi Odaları tarafından onaylanır. Bu işlemler için Ticaret Odalarının Ticari İşlemler Müdürlüğüne başvurabilirsiniz.

8) İhracatçı Firma Bilgilerine Nereden Ulaşabilirim?
Türk İhracatçılar Rehberi'ne Dış Ticaret Müsteşarlığı web sitesi ana sayfasından ulaşabilirsiniz.
http://www.dtm.gov.tr/
Bu rehberde firma ve ürün bazında arama yapabilir, hangi ülkelere ihracat yapıldığı konusunda bilgi alabilirsiniz.
9)Yeni İhracata Başlayacak Firmalar İçin Temel Bilgiler Nereden Alınabilir?
Odamız web sitesinde yer alan Dış Ticaret Danışmanlığı'ndan bilgi alabilirsiniz.
Ayrıca,
İgeme'nin web sitesinde yer alan İhracatçının Kılavuzu bölümü ihracata yeni başlayan firmaların ihtiyaçlarına cevap vermek üzere tasarlanmıştır.
http://www.igeme.org.tr/

***************************************************
İTHALAT İle İlgili Sık Sorulan Sorular:

. Kimler İthalat Yapabilir?
Vergi numarasına sahip her gerçek ve tüzel kişi ithalat yapabilir.

2) Vergi Numarasına Sahip Olma Şartının Aranmadığı Durumlar Var Mıdır?
. Özel anlaşmalara dayanan malların ithalatında
. Kitap ve diğer yayınların ithalatında
. Ülkemizde açılan uluslararası fuar ve sergilerde Dış Ticaret Müsteşarlığınca perakende satışına izin verilen malların ithalatında
Vergi numarasına sahip olma şartı aranmaz.
3) İthalat Yapabilmek İçin "İthalatçı Belgesi "Ne Gerek Var Mıdır?
İthalatçı Belgesine gerek duyulmamaktadır.
4) İthal Etmek İstediğim Bir Ürüne İlişkin Dış Bağlantıyı Nasıl Kurabilirim?
Yabancı Ticaret Odaları ve Türkiye'nin yurtdışındaki Ticari Müşavirlikleri ile irtibat kurup ithalatçı listeleri talep edebilirsiniz.
Bu bağlantıları kurabilmek için Odamız Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü'ne başvurarak ilgilendiğiniz ülke/ülkelerden sorumlu Uzmanlara danışmanız mümkündür.
Yine aynı Müdürlük tarafından sene içinde organize edilen "Yabancı Firmalar ile İkili İş Görüşmeleri"ne katılabilmek için irtibat bilgilerinizi söz konusu Uzmanlara bırakabilirsiniz.
Ayrıca, İzmir Ticaret Odası Talep Bankası'ndan da Enformasyon ve Dokümantasyon Müdürlüğü aracılığıyla faydalanabilirsiniz.
6) GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon) Numarası Nedir?
GTİP numaraları uluslararası ticarette malların tanımını ve ayrımını yapmak amacı ile her ülkede aynı olmak kaydıyla kullanılmaktadır.
7) İthal Etmek İstediğim Ürüne Ait GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon) Numarasını Nereden Bulabilirim?
http://www.gumruk.gov.tr/content.aspx?cT=5&cId=index
Adresinden GTIP no tespiti yapılabilmektedir.
8) İthal Etmek İstediğim Üründe Kısıtlama Olup Olmadığını Ve Gümrük Vergi Oranını Nereden Öğrenebilirim?
İthalatta uygulanacak gümrük vergisi oranları, Dış Ticaret Müsteşarlığınca belirlenen İthalat Rejimi Kararı'nda Ekli Listelerde (Liste I, II, III, IV ,V, VI) belirtilmektedir.
http://www.dtm.gov.tr/
Tel: 0 312 212 88 00
9) İthal Edilen Ürünün Standartlara Uygunluk Testi Gümrükte Mi Yapılıyor?
Uygunluk testi gümrükte yapılmamaktadır; Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü'nün Resmi Gazete'de yayınlanan tebliğlerinde hangi ürünün hangi kurumdan uygunluk belgesi alınması gerektiği belirtilmektedir.

10) Serbest Bölge'den Yapılan İthalat Konusunda Bilgi Verebilir Misiniz?
Serbest bölgeler gümrük hattı dışında sayıldığından, serbest bölgeler ile Türkiye'nin diğer yerleri arasında yapılan ticarette dış ticaret rejimi hükümleri uygulanır. Başka bir deyişle, Türkiye'den serbest bölgeye satılan mallar ihracat rejimine, serbest bölgeden Türkiye'ye satılan mallar ise ithalat rejimine tabi olup, serbest bölge kullanıcıları Türkiye'den ihraç fiyatına (KDV'siz) mal ve hizmet satın alabilirler.
Serbest bölgeye getirilen Türkiye veya AB menşeli ya da buralarda serbest dolaşımda bulunan malların, serbest dolaşımda bulunma statüsü değişmediğinden, Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere girişinde gümrük vergisi ödenmez. Ayrıca, üçüncü ülke menşeli malların serbest bölgeye girişinde ve bu malların Türkiye veya AB üyesi ülkeler dışındaki üçüncü ülkelere gönderilmesi halinde de gümrük vergisi ödenmez. Ancak, serbest bölgeden Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere gönderilen serbest dolaşım durumunda olmayan üçüncü ülke menşeli mallar için Ortak Gümrük Tarifesi'nde belirtilen oran üzerinden gümrük vergisi ödenir.

16 Kasım 2009 Pazartesi

İLAVE KAYNAKLAR / SWOT ANALİZİ NEDİR ?


Gecenlerde 6 aylık performans değerlendirmesine girecek bir arkadaşım benden kendisinin SWOT analizini yapmamı istedi, bu konuda kendisine yardım ederken özellikle fırsat ve tehditleri kafamda pek canlandıramadım ve SWOT analizi yaparken neleri sorgulamamız gerektiği üzerinde kısa bir araştırma yapmaya karar verdim ve bazı kaynaklara ulaştım. Aşağıda genel hatlarıyla SWOT analizi nedir ve nasıl yapılır bulacaksınız.
SWOT analizi incelenen kurumun, tekniğin, sürecin, durumun veya kişinin güçlü (Strenghts) ve zayıf (Weaknesses) yönlerini belirlemekte ve dış çevreden kaynaklanan fırsat (Opportunities) ve tehditleri (Threats) saptamakta kullanılan bir tekniktir.
SWOT Analizinde amacımız; iç ve dış etkenleri dikkate alarak, varolan güçlü yönlerimizden ve fırsatlardan en üst düzeyde yararlanacak, tehditlerin ve zayıf yanlarımızın etkisini en aza indirecek plan ve stratejiler geliştirmektir.
SWOT analizi, sadece güçlü olduğumuz ve büyük fırsatların yattığı alanlara odaklanmamızı sağlamakla kalmayıp zayıf olduğumuz ve gelecekte bizi bekleyen tehditleri de görmemize yardımcı olur.
Başka bir deyişle SWOT Analizi:
*Çevresel faktörlerin incelenmesi ve
*Fırsatların araştırılması
*Tehditlerin anlaşılması
*Kuvvetli yönlerinizin tesbiti
*Zayıf yönlerinizin itiraf edilmesini kapsayan bir yöntemdir.
>Yeni bir pazara girerken pazarın yapısının çözümlenmesinde
>Stratejik bir plan geliştirilmesi aşamasında
>İş süreçlerinin geliştirmesinde
>Sorun tanımlama ve çözüm oluşturulması aşamalarında
>İnsan kaynakları geliştirilmesinde ve performans yönetiminde
>Nicel verilerin yetersiz, bilgilerin kişilerin belleklerinde olduğu durumların analizinde
Güçlü Yönlerin Saptanmasında
*Üstün noktalarım nelerdir ?
*Neleri iyi yaparım ?
*Başkaları, güçlü yanlarım olarak neleri görmekteler ?
*Hangi tür işleri daha iyi yapıyorum?
Zayıf Yönlerin Saptanmasında
*Neleri kötü yapıyorum ?
*Neleri iyileştirmeye gereksinimim var ?
*Başkaları hangi konularda benden daha iyiler ?
*Başkalarının gözüyle ne gibi zayıflıklarım var ?
Fırsatların Saptanmasında
*Çevremde ne gibi ilginç gelişmeler yaşanıyor, neler olup bitiyor ?
*Önümde duran fırsatlar neler?
~Fırsat yaratan kaynaklar nelerdir ?
–Teknoloji ve pazarda oluşan değişimler
–Hükümet politikalarındaki değişiklikler
–Sosyo-kültürel yapıdaki değişimler
–Yerel olaylar
Tehditlerin Saptanmasında
*Önümde ne gibi engeller var ?
*Rakiplerim ne durumdalar ?
*İş, ürün veya hizmet standartlarında her hangi bir değişim söz konusu mu ?
*Değişen teknoloji her hangi bir şekilde beni tehdit ediyor mu ?
*Finansal sorunlarım var mı, yoksa hangi durumlarda çıkabilir?
gibi genel soruları kendimize yöneltmeliyiz ve tamamen gerçekçi olmalıyız.
Kişisel SWOT analizimizi yapabileğimiz gibi kurumlarda da beyin fırtınası yöntemleriyle SWOT analizi yogun olarak yapılmaktadır. Özellikle iş görüşmelerinde “Kendinizi kısaca anlatın, güçlü yönleriniz nelerdir?” şeklinde sorularla karşılaşma olasılığınız yüksektir.
SWOT analizi sonucunda:
*Güçlü yönlerimizi fırsatlardan yararlanacak şekilde kullanabiliriz.
*Zayıf yönlerimizin farkına vararak onları güçlü yönlere dönüştürecek stratejiler geliştirebiliriz.
*Çevremizdeki tehditleri güçlü yanlarımız ile bütünleştirilebilecek fırsatlara dönüştürebiliriz.

İLAVE KAYNAKLAR / NAKLİYE SÖZLÜĞÜ

A MARITIME ABBREVIATIONS
aaaa always afloat always accessible
abs American Bureau of Shipping
abt about
acct or a/c account
acot Advisory Committee of Offshore Technology
addr address (commission)
agw all going well
ah antwerp-hamburg range
aht Anchor Handling Tug
aid Agency for International Development
aims American Institute of merchant Shipping
anfood animal food (type of cargo)
aphos african phosphate c/p
aps Arriving Pilot Station
ara antwerp-rotterdam- amsterdam
arag Antwerp - Rotterdam - Amsterdam - Gent
asf Asian Shipowners' Forum
aux auxiliary
awb air waybill
awes Association of Western European Shipbuilders
B
b Beam
b/l bill of lading
b/n booking note
b/s bill of sale
b4 Before
ba buenos aires
baf bunker adjustment factor
bbb before breaking bulk
bc Bulk Carrier
be both ends
bends both ends
bfi Baltic Freight Index
bgd bagged
bhp brake horse power
biac Business and Industry Advisory Committee
bifa British International Freight Association
biffex Baltic International Freight Futures Exchange
bimco Baltic and International Maritime Council
bisco British Iron and Steel COrporation
bl bale
blk bulk
blt Built
boc Bulk Oil Carrier
bod board of directors
bof Best Offer
br Bulgarian Register
br brazil
brg Bridge
brkrs brokers
brl barrel
bs Bahamas
bsc British Shippers Council
bsea black sea
bsi British Standards Institution
btms bottoms (parcels)
bv Bureau Veritas
C
c&f Cost and Freight
c.i.s. commonwealth independent states (ex soviet republics)
cabaf currency and bunker adjustment factor
caf currency adjustment factor
can canada
cancl cancelling
casa casablanca
cbm cubic metres
cbs Cyprus Bereau of Shipping
cc cargo capacity
cc Cement Carrier
ccc customs cooperation council
cf cubic feet
cfr Cost and FReight
cfs container freight station
cgo cargo
chopt charterers option
chrts charterers
cif cost insurance freight
cif Cost Insurance and Freight
cip Carriage and Insurance Paid to
cmi Committee maritime international
cmpl Completed
cob Clean On Board
cob cargo on board
cob closing of business
cod cash on delivery
cogsa carriage of goods by sea act
comb Combinable
coms commissions
Cont Container Ship
cont Continent
cop custom of the port
core7 c/p for iron ore transportation
cp charter party
cpt Carriage Paid To
cpt captain
cqd customary quick despatch
crns cranes
csc container safety convention
csh Cargo Ship
ct Chemical Tanker
ct combined transport
ctl constructive total loss
cuft cubic feet
cyl Cylinders
D
d Depth
d.o. Diesel Oil
da disbursement accounts
daf Delivered At Frontier
dap days all purposes
dap dia-ammonium sulphate
dd dry dock
ddp delivered duty paid
ddu Delivered Duty Unpaid
ddu Delivered DUty paid
de Deemed / Earned (freight)
dely delivery
dems Demurrage
deq Delivered Ex Quay
des Delivered Ex Ship
df or d.f. dead freight
dims dimensions
disp Displacement
doc document of compliance (ism)
dolsp dropping outward last sea pilot
dop Dropping Out Pilot
dpa designated person ashore (ism)
drft draft
drgr Dredge - r
drx hellenic drachma (currency)
dur duration
dw Dead Weight
dwcc dead weight- cargo capacity
dwt deadweight
E
ec east coast
ecgb east coast Great Britain
ecsa east coast south america
ecuk east coast United Kingdom
ecus east coast United States
efta european free trade association
egy Egypt
eiu even if used
epirb emergency position indicating radio beacon
er Engine Room
eta estimated time of arrival
etc expected time of commencement (or completion)
etd estimated time of departure
ets estimated time of sailing
euc (euro) european currency units
excl excluding
exw Ex Works
F
f.o. Fuel Oil
fac fast as can
fas free alongside ship
fas Free Alongside
fb Ferry Boat
fca Free CArrier
fcc first class charterers
fcl Full Container Load
fcr Floating Crane
fd free despatch
fd&d freight deadfreight & demurrage
fdd freight demurrage defence (p&i)
fdeocl freight deemed earned on completion loading
ferts fertilizers
feu Forty Feet Equivalent Units
fgi for guidance and information
fhex fridays holidays excluded
fhex fridays holidays excluded
fhinc fridays holidays included
filo free in liner out
fio free in out
fios free in out stowed
fiost free in out spout trimmed
fiot free in out trimming
fish Fishing Boat
flg flag
flo-flo FLoat On - FLoat Off
flt full liner terms
fmc federal maritime commission
fms fathoms
fob free on board
fob free on board
fob Free On Board
foq free on quay
for free on rail
fot free on truck
fpa free of particular average
fpt fore peak tank
fr freight
fr France
frght freight
fso fleet safety officer (ism)
ftc Free Transferable currency
fui for your information
fw fresh water
fwa fresh water allowance
fwad fresh water arrival draft
fwd fresh water draft
fwd forward
fxd fixed
fyg for your guidance
G
ga general average
ga Go Ahead (telex operator)
gatt General Agreement on Tariffs and Trade
gc Gas Carrier
gcn gencon
gd good
geo geographical (rotation)
gib Gibraltar
gl Germanischer Lloyd
gmdss global maritime distress and safety system
gmt greenwich mean time
gr grain
Gr Greece (Hellas)
gr greece
grd geared
grls gearless
grt gross register tons
gspb Good Safe Port Berth
gtee guarantee
H
h.s.a. hellenic shipbrokers association
ha hatch
hd half despatch
hdwts half despatch working time saved
hf Hydrofoil
hfo heavy fuel oil
hh holds hatches
hh or hoha holds / hatches
hhs heavy handy scrap
hk hong kong
hl or h/l Heavy Lift
ho hold
hoha holds hatches
hond Honduras
hrs Hellenic Register of Shipping
hrs hours
hsa Hellenic Shipbrokers Association
hss heavy grain,soya,sorghum
hss High-speed Sea Service
I
i/o instead of
icc international chamber of commerce
ics international chamber of shipping
ics institute of chartered shipbrokers
ifo intermediate fuel oil
igs inert Gas System
ihp Indicated Horse Power
ilohc in lieu of holds cleaning
ilow in lieu of weight
imco intergovernmental maritime commission
imdg code international maritime dangerous goods code
imo international maritime organization
incl Including
inclad including address
inco terms international commercial terms
isf international safety federation
ism bla bla bla
iso bla bla bla
iwl institute warranties limits
J
jpn japan
K
kr Korean Register of Shipping
L
l Length
l.b.h. length / breadth/ height
l.m.c. Lloyd's machinery certificate
l.t. Long Tons
l/c lay can
l/c letter of credit
l/d loading / discharging
la los angeles (usa)
lash Lighter Aboard SHip
lash Lighter Aboard Ship
lat latitude
lbp Length Between Perpeticulars
lc or l/c letter of credit
ldg loading
lgc Liquefied Gas Carrier
lhar london, hull, antwerp, rotterdam range
lifo liner in free out
lo/lo Lift On / Lift Off
loa Length Over All
loi Letter Of Indemnity
long longitude
lpg Liquefied Petroleum Gas
lpgc liquefied petroleum gas carrier
lr Lloyds Register
ls Light Ship
lsc Live Stock Carrier
Lubs Lubricants
M
m. metres
m.e. Main Engine
m/s motor ship
m/v motor vessel
m/y Motor Yacht
mald Maldives Islands
mdc marina di carrara
mdo marine diesel oil
me or m.e main engine
med mediterranean
mga master's general account
mgo marine gas oil
mic man in charge
mid middle
min/max minimum/maximum
mip marine insurance policy
miss mississippi river
mm minimum/maximum
moa memorandum of agreement (S&P)
mol more or less
molchopt more or less at charterers' option
moloo more or less at owners' option
mop muriate of potash
mos months
mou paris memorandum of understanding (paris)
mpp multi purpose (type of ship)
mrble marble
mt metric tons
mtc moment to alter trim once centimeter
mti moment to alter trim one inch
mv or m/v motor vessel
N
na or n/a not applicaple - not acceptable -not available
naa not always afloat
naabsa not always afloat but safely aground
ncb national cargo bureau
ncr non conformance report (ism)
ncv no commercial value
ng Nigeria
nhp nominal horse power
nk nippon kaiji Kyokai
No Number
nola North Lakes
NOR Notice of Readiness
norgrain voyage c/p for carriage of grains (usa-can)
nr or n.r. northern range (from norfolk to portland in usec)
nrt net register tons
nsf Norwegian Sales Fort
ny new york
nype new york produce exchange charter party
nype New York Produce Exchange (charter party)
O
oa over aged
obc Ore Bulk Carrier
obct Ore Bulk Container
obo Oil Bulk Ore
oc Ore Carrier
od outside diameter
onw onwards
ooc Ore Oil Carrier
opt option
osd Open Shelter Decker
osd open shelter decker
ows owners
P
p&c Private & Confidential
p&i protection and indemnity (club)
p.p.i. policy proof of interest
p/f proforma
p/l partial loss
p/n promissory note
pa particular average
pan Panama
pandi p&i
pass Passenger Ship
pb permanent bunkers
pc Product Carrier
pcc Pure Car Carrier
pd Per Day
pd port dues
ph per hatch
phil Philippines
phos phosphate
pls please
plts palletes
pmo passing muscat outbound
pmt Per Metric Ton
pod paid on delivery
pod port of delivery
posn position
ppse propose
ppt prompt
pr Polski Rejestr Statkow
prt port
psa Passenger Ship Association
psc port state control
pt Product Tanker
pton Per Ton
pts spanish pesetas (currency)
pus past us (commissions)
pus past us (coms)
pv Peru
pwh per workable hatch
Q
qar quality assurance representative (ism)
qt Qatar
qte quote
R
r Are
r/v round voyage
rd running days
rdc running down clause
rdly redelivery
rdr radar
redely redelivery
ref Refrigerator Ship
reg regarding
rep representative
req require
rge range
ri (rina) Registro Italiano
rnd round (voyage)
rnge range
RoRo Roll on Roll off
rqrd required
rt Radio Telephone
rt radio telephone
ryt re your telex / telegram / telephone
S
s&p brkr sale and purchase broker
s.s. Special Survey
s/n shipping note
s/p Submersible Pontoon
s/r Signing / Releasing (bills of lading)
s/s Steamship
saoclonl Ship And Or Cargo Lost Or Not Lost
SatCom Satellite Communication
SatNav Satellite Navigation
satshex saturdays sundays holidays excluded
sb safe berth
sbm soya bean meal
se south east
shex Sundays Holidays Excluded
shinc sundays holidays included
sid single decker
smc safety management certificate (ism)
smm safety management manual (ism)
smp soya bean meal pallets
sms safety management system (ism)
Sob shipped on board
soc Shipper owned container
Sof Statement of Facts
solas Safety Of Life At Sea
sop sulphate of potash
sopep shipboard oil pollution emergency plan (ism
sp safe port
sp Spain
spn spain
spore Singapore
spt spot
sr Soviet Register
src Slops Receiving Station
sshex Saturdays Sundays Holidays Excluded
ssv Support Supply Vessel
ssw sawn soft wood
st Side Tank
stbd Starboard
stc Said To Contain
stcw code SEAFARERS' training certification and watch-keeping
stcw convention international convention on standards of training certification and watch-keeping for seafarers
stds standards
stem subject to existence of merchandise
stg Salvage Tug
stl steel
sub subject to
swd salt water draft
swl Safe Working Load
syna synacomex
T
t/l total loss
tc time charter
tct time charter trip
teu Twenty Feet Equivalent Units
tg Tug
tnge tonnage
tns tons
tpc tons per centimetre
tpi tons per inch
tr Trawler
ts tons
tsh Tanker Ship
tsp triple super phosphate
tss tailshaft survey
ttl total
tw tween decker
tween tweendecker
U
u You
uce unforseen circumstances excepted
uk united kingdom
uk/cont united kingdom / continent range
ulcc Ultra Large Crude Carrier
unqt unquote
up river upper ports of river parana (argentina)
usa United States of America
usd united states dollars
usec united states east coast
usg United States Gulf
usnh united states, north of cape hateras
uswc united states west coast
uu Unless Used
V
Vaoclonl Vessel And Or Cargo Lost Or Not Lost
vlcc Very Large Crude Carrier
vol. volume
W
wb Water Ballast
wc west coast
wci West Coast India
wci west coast italy
wcsa west coast south america
weccon whether entered customs clearance or not
wechon whether entered customs house or not
wibon weather in berth or not
wiccon weather in cargo clearance or not
wifpon weather in free pratique or not
wipon weather in port or not
wlthc Water Line to Top of Hatch Coming
wog Without Guarantee
wp Weather Permitting
wr War Risks
wr without responsibility
ww world wide
wwd Winches Working Day
wwd Weather Working Days
wwr when where ready
wwww wipon / wifpon / wiccon / wibon
X
Y
yu Yugoslavia
Z
z.t. Zone Time

İLAVE KAYNAKLAR / GÜMRÜK İŞLEMLERİ VE MEVZUATI

Her ülkede dış ticaret bir kurallar zinciri ile denetlenmekte ve yönlendirilmektedir. Devletin dış ticaret üzerindeki bu denetiminin ana amacı vergi almak değildir. Dış ticaret üzerindeki denetimin amacı, ülke ekonomisini geliştirmek ve yönlendirmektir. Gümrüklerde alınan vergiler bu ana amaç uygulanırken elde edilen bir yan ürün olarak değerlendirilebilir. Ekonomik kararlar dışında, ülkede yaşayanların, canlı hayvanların ve bitkilerinin sağlıklarının korunması, iç ve dış güvenliğin sağlanması, dış politika, tarihi eserlerin yurt dışına kaçırılmasının önlenmesi ve Türk ihraç ürünlerinin Türk mallarına yurt dışında güveni sarsmamasını amaçlayan kararlar dış ticareti yönlendirmek gibi düzenlemeler devlet tarafından yapılmaktadır.

Dış ticaretimizde Dış Ticaret ve Hazine Müsteşarlıkları, Maliye, Tarım, Sağlık, Sanayi, Ulaştırma, Çevre, Kültür, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanlıkları, Devlet Planlama Teşkilatı, Devlet İstatistik Enstitüsü belirleyici, yönlendirici, kısıtlayıcı ve yasaklayıcı hükümler yetkisine sahip kuruluşlar konumunda olup, Gümrük Müsteşarlığı ise sadece dış ticaretimizle ilgili mevzuatın uygulayıcı konumunda bir kuruluş olarak yerini almaktadır.

Ülkemizde Dış Ticaret;
• Dış Ticaret Mevzuatı ( İthalat ve İhracat Mevzuatı)
• Kambiyo Mevzuatı
• Gümrük Mevzuatı
çerçevesinde çıkarılan mevzuatlar çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.

Dış Ticaret Mevzuatı; bir Malın Türkiye Gümrük Bölgesine girebilirliliğine, Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkabilirliliğine ilişkin hükümler koyar.

Kambiyo Mevzuatı; 1567 sayılı TPKK ( Türk Parası Kıymetini Koruma Kanunu) da belirtilen kuralların uygulanmasıdır.

Gümrük Mevzuatı; Bir malın Türkiye Gümrük Bölgesine girişi ve Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışı ile ilgili devlet kuruluşlarınca alınan tüm tedbirlerin noksansız uygulanmasını amaçlayan bir denetim sistemini ihtiva eder.


Gümrük Mevzuatının Kapsamı

Türkiye’nin AB Gümrük Mevzuatına uyum çalışmalarının bir sonucu olarak AB Gümrük Kodu esas alınarak ve günümüz ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak hazırlanan 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu 04/11/1999 tarihli ve 23866 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 05/02/2000 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Gümrük Kanununa bağlı olarak Gümrük Yönetmeliği de 20/01/2000 tarihli ve 29939 (mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Günümüzde uygulanan gümrük yönetmeliği 17/06/1998 tarihli, 23375 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve bu tarih itibariyle sadece Atatürk Hava Limanı Müdürlüğü’nde uygulanan “Bilgisayar Bulunan Gümrük İdarelerinde Yürütülecek İşlemlere İlişkin Yönetmelik”in yeniden düzenlenerek 31/5/2002 tarih ve 24771sayılı(Mükerrer) Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle uygulanan Gümrük Yönetmeliğidir. Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği dışında tamamlayıcı niteliğe sahip ve daha çok Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinin bazı maddelerinin uygulanma usul ve esaslarının belirlendiği Bakanlar Kurulu Kararları, Yönetmelikler, Tebliğler tasarruf olunmuş ve tasarruf olunmaya devam edilerek, Ayrıca Gümrük Müsteşarlığınca yayımlanan Genelge ve tasarruflu yazılar ile Gümrük işlemleri yürütülmektedir.

Ülkemizde uygulanan gümrük mevzuatı Avrupa birliği gümrük mevzuatına hemen hemen tam uyumlu hale getirilmiştir. Bu uyumu sağlamakla ülkemiz taraf olduğu DTÖ(Dünya Ticaret Örgütü ve DGÖ(Dünya Gümrük Örgütü) gibi uluslar arası örgütlerin eşgüdümünde sağlanan anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini de yerine getirmiş olmaktadır.

Gümrük Mevzuatının kapsamı aşağıdakilerden oluşur;
• 4458 sayılı Gümrük Kanunu
• Gümrük Yönetmeliği
• 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun
• Gümrük Giriş Tarife cetveli
• Tasfiye Tüzüğü
• Yönetmelikler
• Kanun ve Yönetmelik bazı maddelerinin uygulanma usul ve esaslarının belirlendiği Bakanlar Kurulu Kararları
• Tebliğler
• Genelgeler
• Gümrük Tarife Cetveli İzahname
• Tasarruflu yazılar

Yukarıdada belirtildiği gibi Gümrük Mevzuatı, Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile bunlara dayanılarak çıkarılan tebliğ ve genelgelerbütününden oluşmaktadır. Tebliğ ve genelgeler uygulamaya ilişkin detay ve özel durumları düzenlediği için genel olarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği ele alınacaktır.

4458 sayılı Gümrük Kanunu sistematik olarak 13 kısım ve her kısımda kapsamına göre bölüm ve ayrımlardan oluşmaktadır.

4458 sayılı Gümrük Kanunu, daha önce de belirtildiği gibi 04/11/1999 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmış ve yayımından üç ay sonra 05/02/2000 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 248 madde, 13 kısım, 37 bölüm ve 14 ayırımdan oluşmaktadır.

Genel olarak Gümrük Kanununun kısımlarını inceleyelim;

1.Kısım;
Yasanın tanımının yapıldığı ve genel hükümlerin düzenlendiği kısımdır. İki bölümden oluşmaktadır. 1.Bölümde kanunun amacı ve kapsamı verilerek yasa çerçevesinde kullanılan temel tanımlamalara yer verilmektedir. Bu bölüm, kanunun anlaşılması, yorumlanması ve uygulanması açısından önemlidir. 2.Bölümde ise gümrük işlemleri ile muhatap olan kişilerin hak ve yükümlülüklerine yer verilmektedir. Bu bölüm kişilerin kanun kapsamı dahilinde nasıl hareket edeceklerini, nelere riayet etmeleri gerektiğini ve menfaatlerini nasıl koruyabileceklerini açıklamaktadır. Bireylerin hak kaybına uğramamaları ve cezalarla karşılaşmamaları için bu bölümün gümrük işlemleri ile uğraşanlarca çok iyi anlaşılması gerekmektedir.

2.Kısım;
Gümrük vergileri ile eşya ticareti konusunda öngörülen diğer önlemlerin uygulanmasına ilişkin unsurları içerir.

Türkiye, dış ticarete konu olan malları özelliklerine göre farklı kategorilere ayırmış ve ayrıca ikili ve çok taraflı anlaşmalara göre de mallar gruplaşmıştır. Farklı kategorilere ayrılan mallar vergileme açısından değişik oranların gösterildiği tarifelere ayrılmıştır. Bu tarifeler İthalat Rejim Kararı’nın eki olarak Resmi Gazetede yayımlanmakta ve zaman içerisinde yapılması gereken değişiklikler tebliğler ile düzenlenmektedir. Gümrük vergileri, Gümrük Kanunu 15.maddesine istinaden, Gümrük Giriş Cetvellerinde yer alan ve ilgili mal ve ülke özelliğine göre belirlenen oran üzerinden hesaplanır.

3.Kısım;
Malların Türkiye Gümrük Bölgesine girişinden çıkışına kadar yapılacak olan işlemleri düzenleyerek hüküm altına almaktadır.

Bu kısım, gerçekleştirilecek olan gümrük işlemlerinde meydana gelebilecek herhangi bir hatanın baştan önlenmesine yönelik düzenlemeler içerdiğinden önem arzetmektedir. Örneğin, eksik veya yanlış beyan edilecek bir mal girişine ilişkin olarak gümrük vergileri de yanlış hesaplanacaktır. Bu nedenle vergilemeye ilişkin olarak ortaya çıkabilecek bir hatanın baştan önlenmesi için bu bölümün iyi anlaşılması ve düzenlemelerine dikkat edilmesi gerekmektedir.

4.Kısım;
Bu bölüm gümrük bölgesine mal giriş ve çıkış işlemlerini düzenlemektedir. Diğer bir ifadeyle kanundaki adıyla Gümrükçe Onaylanmış İşlem ve Kullanımlar düzenlenmiştir. Yani malların gümrük bölgesine hangi koşullarda ve hangi prosedürlere uygun olarak girip çıkabileceği, giriş yapan bir malın gümrük statüsünün ne olacağı bu bölüm kapsamında düzenlenmiştir.
Bu bölümde Gümrükçe Onaylanmış işlem ve Kullanımlar şöyle sıralanmıştır;
1. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracı
2. Eşyanın bir serbest bölgeye girmesi
3. Eşyanın imhası,
4. Eşyanın gümrüğe terk edilmesi
5. Eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması
a. Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi
b. Transit Rejimi
c. Gümrük Antrepo Rejimi
d. Dahilde İşleme Rejimi
e. Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi
f. Geçici İthalat Rejimi
g. Hariçte İşleme Rejimi
h. İhracat Rejimi

5.Kısım;
En dar kapsamlı kısımdır. Gümrük bölgesi dışına çıkacak olan malların çıkış işlemlerinin gümrük kontrolü altında yapılacağı belirtilmektedir.

6.Kısım;
Bu kısımda rutin gümrük işlemleri dışında kalan faaliyetler düzenlenmiştir. Gümrük Vergileri, Muafiyet ve İstisnalar, Geri gelen eşya, deniz balıkçılığı ürünleri ve diğer deniz ürünlerine ilişkin düzenlemelere yer verilmektedir.

7.Kısım;
Sınır Ticaretine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

8.Kısım;
Diğer gümrük işlemleri kapsamında, posta gümrük ,işlemleri, akaryakıt ve kumanyayla ilgili hükümler ile tasfiye edilecek eşyaya ilişkin işlemler düzenlenmektedir.

9.Kısım;
Bu kısım içinde gümrük yükümlülükleri düzenlenmektedir. Kanunun öngördüğü cezaların ağırlıklı bölümü yükümlülüklerin ihlali konusunda ortaya çıkmaktadır. Yükümlülükler kapsamında; Yükümlülüğün doğuşu, Gümrük vergilerinin tahakkuku, tebliği ve ödenmesi, gerekli hallerde teminatların verilmesi, gümrük yükümlülüğünün sona ermesi ve gümrük verilerinin geri ödenmesi ve/veya kaldırılması gibi konular düzenlenmiştir.

10.Kısım;
Liman ve Antrepo işletmelerinin yükümlülükleri ile gümrük çalışanlarının özlüklerine ait düzenlemeler ve gümrüklerde iş takibi ve Gümrük Müşavirliklerine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.

11.Kısım;
Yükümlülüklere uyulması durumunda karşılaşılabilecek cezalar düzenlenmiştir. Cezalar, vergi kaybına neden olacak fiillere ve usulsüz işlemlere uygulanacak cezalar olmak üzere iki kategoride ele alınmıştır.

12.Kısım;
İdari işlemlere ve vergilere ilişkin olarak yaşanan anlaşmazlıklara itiraz esasları düzenlenmiştir. Yükümlülerin kanundan kaynaklanan itiraz haklarını nasıl kullanabileceklerine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

13.Kısım;
Son kısımda ise 44558 sayılı kanun ile yürürlükten kaldırılan uygulamalar ile geçici maddelere yer verilmiştir.


Gümrük Kanununun tamamlayıcısı niteliğindeki Gümrük Yönetmeliği de kanunla aynı sistematik üzerine oturtulmuştur. Diğer bir ifade ile yönetmelikte de 13 kısım bulunmakta ve ve her kısım bölüm ve ayırımlara ayrılarak sistematize edilmiştir. Kanundan farklı olarak kanunun açıklayıcı metni olduğu için kapsam olarak daha geniş tutulmuştur.


GÜMRÜK KANUNUNDA GEÇEN BAZI TEMEL KAVRAMLAR

Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi;
Türkiye Cumhuriyeti toprakları, kara suları, iç suları ve hava sahasının dahil olduğu bölge.

T.C. sınırları içinde olmasına karşın Serbest Bölgeler T.C. Gümrük Bölgesi kapsamı dışında tutulmaktadır. Serbest Bölgeler, kendi özel hükümlerine göre çalışan alanlardır. Bu bölgelerde miktar kısıtlamaları, gümrük vergileri gibi politika araçları kullanılmaz. Serbest Bölgeler Gümrük Kanunu açısından 3.ülke statüsünde kabul edilen bölgelerdir, bu nedenle serbest bölge faaliyetleri gümrük işlemleri dışında değerlendirilir.

Kişi;
Gerçek ve tüzel kişiler ile hukuken tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat uyarınca hukuki tasarruflar yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklığı.

T.C. Gümrük Bölgesinde Yerleşik Kişi;
T.C.G.B. içinde kanuni ikametkahı olan bütün gerçek kişiler ile yine bu bölgede kayıtlı işyeri, kanuni iş merkezi veya şubesi bulunan bütün tüzel kişi veya kişiler ortaklığı.

Karar;
Bağlayıcı tarife ve menşe bilgileri de dahil olmak üzere, gümrük idaresinin, gümrük mevzuatı ile ilgili olarak belirli bir konuda bir veya daha fazla kişi üzerinde hukuki sonuç doğuracak idari tasarrufunu ifade eder.

Gümrük statüsü;
Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolaşıma girmiş olup olmadığı yönünden durumunu ifade eder.

4458 sayılı kanuna göre, TCGB’deki bir eşya iki tür statüye sahip olabilir. Bunlar,
Serbest Dolaşımda Bulunan Eşya statüsü ve
Gümrük Gözetiminde Bulunan Eşya Statüsüdür.

Gümrük Gözetim Statüsü;
Gümrük gözetimi, gümrük mevzuatına ve gereken hallerde gümrük gözetimi altındaki eşyaya uygulanacak diğer hükümlere uyulmasını sağlamak üzere gümrük idareleri tarafından genel olarak uygulanan bir işlemdir. Gümrük işlemlerine tabi olan eşyalar Gümrük Gözetiminde Bulunan Eşya statüsünü kazanırlar. Örneğin, Transit Rejimi gereği Edirna Gümrüğü’nden giriş yapan ve İran’dan çıkış yapacak olan bir tır TCGB’ni terk edinceye kadar gümrük gözetimi altına girer. Gümrükten kendisine takip edeceği bir gümrük yolu tayin edilir ve belirtilen süre içinde bu güzergahtan çıkış gümrüğüne ulaşması istenir. Bu tır ve beraberindeki eşya TCGB’ni terk edinceye kadar Gümrük Gözetimi Statüsüne sahip olur.

Serbest dolaşımda bulunan eşya;
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalara ait hükümler saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak Türkiye Gümrük Bölgesine giren eşya ile üretiminde kullanılan girdilerin yerli olup olmadığına bakılmaksızın,18 ve 19 uncu madde hükümlerine göre Türk menşeli sayılan eşyalar serbest dolaşımda bulunan eşya statüsüne sahiptir.
18.madde hükmü gereği olarak, tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya, o ülke menşeilidir. Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya ise, ilgili ülkeden çıkarılan madenler, yetiştirilen bitkiler, o ülkede doğan ve yetiştirilen bitkiler, o ülkede doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar ve bu hayvanlardan elde edilen ürünler, o ülkede kayıtlı ve tescilli olup o ülkenin bandırası (gemi bayrağı) altında kara suları dışında avlanan balıkçılık ve avcılık ürünleri ile fabrika gemilerinde işlenerek üretilen ürünlerdir.

Doğada serbest olarak bulunan ve bir ülkenin gümrük bölgesi dışında bulunan ve/veya ilgili ülke gümrük sınırlarında bulunan madenler, hayvanlar ve bunlardan sağlanan ürünler o ülkenin malı sayılır.

19.madde hükümleri gereği olarak üretimi birden fazla ülkede gerçekleştirilen ve menşei kazanım kriterlerine göre önemli işçiliğin gerçekleştirildiği ülkenin menşeini kazanır ve o ülkede serbest dolaşımda bulunan eşya statüsünü elde eder.

Yükümlü;
Gümrük yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumlu bütün kişileri;

Gümrük yükümlülüğü kanunun 4.maddesinde şöyle belirtilmiştir;
• 4458 sayılı gümrük kanununa ve bu kanuna dayanılarak çıkarılacak tüzük, kararname ve yönetmelik hükümlerine uymak,
• Gümrük idarelerinin yapacağı gözetim ve denetimlere tabi olmak
• Gümrük idarelerinin kendi adına veya başka idareler nam ve hesabına tahsil edeceği her türlü vergi, resim, harç ve ücretleri ödemek veya bunlar için teminat göstermek.

Gümrük vergileri;
Yürürlükteki hükümler uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü ifade eder.

İthalat vergileri;
- Eşyanın ithalinde öngörülen gümrük vergileri ve eş etkili vergiler,
- Tarım politikası veya işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini ifade eder.

İhracat vergileri;
- Eşyanın ihracatında öngörülen gümrük vergileri ve eş etkili mali yükleri,
- Tarım politikası veya işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ihracat vergilerini ifade eder.

Gümrük gözetimi;
Gümrük mevzuatına ve gereken hallerde gümrük gözetimi altındaki eşyaya uygulanacak diğer hükümlere uyulmasını sağlamak üzere gümrük idareleri tarafından genel olarak uygulanan işlemleridir.

Gümrük denetimi;
Gümrük mevzuatına ve gereken hallerde gümrük gözetimi altındaki eşyaya uygulanacak diğer hükümlere uyulmasını sağlamak üzere eşyanın muayenesini, belgelerin varlığının ve gerçekliğinin kanıtlanmasını, işletme hesaplarının, defterlerinin ve diğer yazılı belgelerin tetkikini, nakil araçlarının kontrolünü, bagajların ve kişilerin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları eşyanın kontrolünü, idari araştırmalar ve benzeri diğer işlemlerin yapılması gibi özel işlemlerin yerine getirilmesidir.




Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması;
Eşyanın,
a) Bir gümrük rejimine tabi tutulması,
b) Bir serbest bölgeye girmesi,
c) Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracı,
d) İmhası,
e) Gümrüğe terk edilmesidir.

Gümrük rejimi;
a) Serbest dolaşıma giriş rejimi,
b) Transit rejimi,
c) Gümrük antrepo rejimi,
d) Dahilde işleme rejimi,
e) Gümrük kontrolü altında işleme rejimi,
f) Geçici ithalat rejimi,
g) Hariçte işleme rejimi,
h) İhracat rejimi.

Bu gümrük rejimleri Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri ve Ekonomik Etkili Olmayan Gümrük Rejimleri olmak üzere ikiye ayrılır.

Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri;
1. Dahilde İşleme Rejimi
2. Hariçte İşleme Rejimi
3. Antrepo Rejimi
4. Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi
5. Geçici İthalat Rejimi

Ekonomik Etkili Olmayan Gümrük Rejimleri;
1. Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi
2. Transit Rejimi
3. İhracat Rejimi

Bu rejimlerden ekonomik etkili olanların bu şekilde adlandırılmasının temel mantığı, rejimin kendi uygulamasını düzenleyen hükümlerden kaynaklanmaktadır. Örneğin vergilerin teminata bağlanması, tahsil edilmemesi, üretim yada işletme faaliyetleri direkt olarak ülke ekonomisini etkilemektedir.

Sözkonusu rejimlerin eşya bakımından ana fonksiyonları depolama, işleme ve kullanım fonksiyonlarıdır.
a. Depolama ; Gümrük Antrepoları, Serbest Bölge uygulamalarıyla,
b. İşleme ; Gümrük Kontrolü Altında, Dahilde ve Hariçte İşleme Uygulamalarıyla,
c. Kullanım; Geçici İthalat Uygulamalarıyla
yerine getirilmektedir.

Dikkat edilirse bu uygulamalar ülke ekonomisi ile direkt ilgilidir. Bu ilgi, hem vergi, hem istihdam, hemde üretim ve rekabet açısından sözkonusu olmaktadır.
İşte bu nedenlerden dolayı gümrük rejimlerinin bir kısmı ekonomik etkili gümrük rejimi olarak ifade edilirler.

Gümrük beyanı;
Belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasıdır.

Beyan sahibi;
Kendi adına beyanda bulunan kişiyi veya adına beyanda bulunulan kişidir.

Eşyanın gümrüğe sunulması;
Eşyanın gümrük idaresine ya da gümrükçe tayin edilen veya uygun görülen herhangi bir yere getirilmesi üzerine, belirlenen usul ve esaslara uygun olarak, gümrük idarelerine yapılan bildirimdir.

Eşyanın teslimi;
Eşyanın tabi tutulduğu gümrük rejimi ile öngörülen amaçlar doğrultusunda gümrük idareleri tarafından ilgilisine teslimidir.

Rejim hak sahibi;
Gümrük beyanını yapan veya hesabına gümrük beyanı yapılan kişi veya bu kişiye ait bir gümrük rejimi ile ilgili hakların ve yükümlülüklerin devredildiği kişi.

İzin hak sahibi;
Kendisine bir izin verilen kişi.

Kanunda kişilere tanınan haklar da açıklanmıştır. Bu çerçevede 4 haktan bahsedilmektedir.

a) Temsil Hakkı;
Gümrük işlemleri ile muhatap olan tüm kişiler gümrük mevzuatında öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere, gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler. Temsil yetkisine ait detaylı bilgiler yönetmelikte düzenlenmiştir. Temsil Hakkı, doğrudan ve dolaylı temsil olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Gümrük müşavirleri vekaletname ile dolaylı temsil gerçekleştirirken, firmada bağımlı olarak çalışanlara verilen yetki ile işlem gerçekleştirilmesi de doğrudan temsil olmaktadır.

b) Karar İsteme Hakkı;
Karar, bağlayıcı tarife ve menşe bilgileri de dahil olmak üzere, gümrük idaresinin, gümrük mevzuatı ile ilgili olarak belirli bir konuda bir veya daha fazla kişi üzerinde hukuki sonuç doğuracak idari tasarrufunu ifade eder. Gümrük idarelerinden böyle bir tasarrufta bulunma talebinin kullanılması karar isteme hakkı olarak düzenlenmiştir. Gümrük idaresi, 30 gün içinde bir karar vererek sonucu yazılı ve itiraz yolu açık olarak yükümlüye tebliğ eder.

c) Bilgi İsteme Hakkı;
Gümrük idareleri ile iş ilişkisinde olan gerçek ve tüzel kişiler gümrük mevzuatının uygulanması hakkında, fiilen tasarlanan bir ihracat veya ithalat işlemine dayanan konuda gümrük idarelerinden yazılı olarak bilgi talep edebilirler.

Talep edilen bilgiler, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nden ücretsiz olarak 6 yıl için verilir. (tahlil ücretleri hariç)

Bilgi talebi sözkonusu olduğunda, talep yazılı olarak gerçekleştirilir ve istenilen bilgi itiraz yolu açık olarak 30 gün içinde verilir.

Şayet bilgi isteme hakkı, tarifelere ve menşei konusunda isteniyorsa, istenen bilgi bağlayıcı olarak verilir. Yani bilgiyi alan kişi verilen bilgi doğrultusunda işlemi gerçekleştirmek zorundadır. Ayrıca, bir kişinin almış olduğu bir bilgi üçüncü şahısları bağlamamaktadır. Bağlayıcı Tarife Bilgileri 6 yıl için verilirken, Bağlayıcı Menşei Bilgileri 3 yıllığına verilir.

d) İtiraz Hakkı;
Gümrük yükümlülüklerinin kendileri aleyhineverilen kararlara ve bilgilere itiraz hakları bulunmaktadır. Kişiler bu haklarını krarın ve bilginin verildiği bir üst makama müracaat ederek kullanabilirler.

Elleçleme;
Gümrük gözetimi altındaki eşyanın asli niteliklerini değiştirmeden istiflenmesi, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, kapların yenilenmesi veya tamiri, havalandırılması, kalburlanması, karıştırılması ve benzeri işlemlerdir.

Eşya;
Her türlü madde, ürün ve değeri ifade eder.

Gümrük Kapıları ve Yolları;
Taşıtların TCGB’ne giriş ve bu bölgeden çıkışı, sözkonusu bölgeningiriş noktalarından ve bölge içinde bulunan gümrük kapılarından yapılır.

Giriş ve çıkış gümrük kapıları ile havayolu taşıtlarının TCGB’ne inebilecekleri ve gümrük işlemi yapılan hava limanları, ilgili kamu kuruluşlarının görüşleri alınarak Müsteşarlıkça belirlenir ve Resmi Gazatede yayımlanır.

Gümrük yolu, TCGB’nin giriş noktalarındaki gümrük kapıları ile bu bölgenin içinde yer alan gümrük kapıları arasında izlenmesi zorunlu olan yollardır. Bu yollar ilgili kamu kuruluşlarının görüşleri alınarak Müsteşarlıkça belirlenir ve Resmi Gazatede yayımlanır.

Gümrük Tarifeleri;
Gümrük tarifesi geniş anlamda dış ekonomi politikasının, dar anlamda ise dış ticaret politikasının en eski ve en çok kullanılan araçlarından biridir.
Gümrük vergileri bir yasa ile konuluyorsa böyle tarifelere “otonom tarife” denilmekte, buna karşın vergiler uluslar arası anlaşmalar ve karşılıklı görüşmeler sonucunda belirleniyorsa bu tür tarifeler “sözleşmeli tarife” olarak adlandırılmaktadır.

Gümrük tarife türleri advalorem ve spesifik olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. (Ayrıca bunların birleşiminden oluşan karma vergiler de bulunmaktadır.) Advalorem vergiler ithal edilen malın değeri üzerinden yüzde olarak alınır. (Örneğin bir otomobilin CIF fiyatı üzerinden %50 oranında vergi alınması advalorem bir vergidir.) Spesifik vergiler ise ithal edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilir. (Örneğin, ithal edilen her otomobil başına 50.000 Tl tahsil edilmesi gibi.)

Advalorem vergiler, genel olarak pahalı imalat sanayi ürünleri için uygulanırken, spesifik vergiler standart mallar için uygulanmaktadır.
Gümrük Nomenklatürü ve Armonize Sistem
Uluslar arası ticaret son yıllarda hızla gelişirken, ticarete konu olan mallar da süratle artmaktadır. Mal artışına paralel olarak bunların nitelikleri de değişmektedir. Karmaşık mal çeşitleri arasında, belli bir sistem içinde bunların sınıflandırılarak tasnif edilmelerine diğer bir ifadeyle gümrük nomenklatürlerine ihtiyaç vardır. Sınıflandırmada en dar kapsamlı mallar, madde gruplarını meydana getirirler. Maddelerin ve madde gruplarının sınıflandırmadaki yerlerine gümrük tarife pozisyonu adı verilir ve numaralarla gösterilir. İyi bir sınıflandırma sistemi malların özelliklerinin ayrıntılı bir biçimde bilinmesini gerektirir.
Ancak GATT çerçevesinde yapılan Tokyo Turuna katılan ülkeler, 14 Haziran 1983 tarihinde Brüksel’de Armonize Mal Tanıtımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslar arası Sözleşmeyi (ARMONİZE SİSTEM) imzalamışlardır. Sistemin 1 Ocak 1998 tarihinde yürürlüğe girmesiyle, dünya üzerinde uygulanmakta olan üç temel fakat birbirinden farklı nomenklatürlerde ortadan alkmıştır. Bunlar, Brüksel Tarife Nomenklatürü (BTN), Birleşmiş Milletler Uluslar arası Ticaret Sınıflandırması (SITC) ile ABD’nin 1963 Eylül ayından itibaren uyguladığı TSUS gümrük nomenklatürleridir.

Armonize Sisteme katılan ülkeler, kendi milli Gümrük Tarife ve İstatistik nomenklatürlerinde en az altılı sayısal kodta (Gümrük Tarife Pozisyonunda) mal sınıflandırması açmak zorundadırlar. Gelişme yolundaki ülkeler, Armonize Sistem alt pozisyonlarından bazılarını veya tümünü uygulamayı gerekli gördükleri sürece erteleyebilirler. Fakat sistemi uygulamaya geçiren bir ülke, bu tarihten itibaren beş yıl içinde altı basamaklı Armonize sistemin tamamen uygulanmasına yönelik her türlü çabayı göstermek zorundadır.

Türkiye’de Gümrük Tarifeleri;
Cumhuriyetin kuruluş yıllarında kıymet bazlı (advalorem) gümrük terifesi uygulanan Türkiye’de, Lozan Antlaşmasının imzalanmasını takiben 1929 yılından itibaren miktar bazlı (spesifik) gümrük tarifesi uygulamasına geçilmiştir. 1952 yılında Türkiye’nin Brüksel Nomenklatürüne katılmasıyla yeniden advalorem gümrük tarifelerine dönüş yapılmıştır. Türkiye 1954 yılı Şubat ayından itibaren Cenevre Kıymet Kodu uygulamasına geçmiştir. Cenevre Kıymet Kodu sistemi GATT üyesi ülkelerin kabul ettiği advalorem nitelikli bir sınıflandırmaya sahiptir.

Türkiye’de halen uygulanmakta olan Cenevre Kıymet Kodu sistemini esas alan gümrük tarifesi Gümrük Giriş Tarife Cetveli olarak adlandırılmaktadır. (Yeni yasal düzenlemeler sonrasında bu tarife Türk Gümrük Tarife Cetveli-TGTC- adını almıştır.) Türkiye’de ithalattan alınan gümrük vergisi oranları mal ve ülke grupları itibari ile TGTC içinde toplanmıştır.

Gümrük Yönetmeliğine göre Türk Gümrük Tarife Cetveli; Eşyanın cins, nev’i ve niteliklerine göre sistematik bir şekilde numaralandırılarak sınıflandırıldığı ve alınacak gümrük vergisi oranlarının gösterildiği Bakanlar Kurulunca kabul edilen cetveldir.

Bu cetvellerde yer alan çok sayıda mal rakamsal kodlama sistemiyle tanımlanmıştır. Daha önce bahsedilen Armonize Sistem olarak bilinen bu tanımlamada mallar 6 rakam üzerinden tanımlanmaktadır. Toplam 97 bölümde toplanan mallar, Armonize sistemde 2 rakamdan başlayan ve ikişer eklenerek oluşan fasıl, pozisyon ve alt pozisyonlardan oluşmakta ve AB’de iki rakam daha eklenerek malın nihai tanımına ulaşılmaktadır.

TGTC’de 12 rakamın ilk 8’i AB nihai mal tanımını, 9. ve 10. rakamlar malın milli açılımını 11. ve 12.rakamlar ise istatistik pozisyonunu vermektedir. 9. ve 10. rakamlar yani milli açılımlar tercihli tarifelerin kullanılmasına yardımcı olmaktadır.

Bölüm; TGTC’de birbirine benzeyen aynı nitelikteki veya çoğunlukla aynı hammaddeden yapılan eşyayı içine alacak şekilde oluşturulan gruplardır.

Fasıl; Bölümlerden daha alt düzeyde ve bölümlere nazaran daha çok birbirine benzeyen aynı nitelikteki eşyayı içine alır ve Armonize Sistem Kodunu oluşturan numaralandırmanın başladığı 6 basamaklı rakamdan oluşan Armonize Sistem Kodunun ilk iki rakamıyla ifade edilir.

Tarife Pozisyonu; TGTC’de fasıla ilişkin ilk iki rakamdan sonra gelen iki rakamla birlikte dörtlü rakamlarla ifade edilen gruplardır. İlk iki rakamdan sonra gelen iki rakam pozisyon numarasıdır. Eşyanın ilgili faslın kaçıncı sırasında olduğunu gösterir. Fasıl numarası ile birlikte bir bütün olarak pozisyon olarak adlandırılır.

Tarife Alt Pozisyonu; TGTC’de pozisyon numarasını izleyen iki rakam alt pozisyon numarasıdır. Ancak iki rakam tek başına değil, kendinden önceki dört rakamla birlikte altılı olarak alt pozisyon numarasını oluşturur.

Gümrük Tarifeleri ile İlgili Bazı Kavramlar;
Tarife Önlemleri; Dış ticaretin serbest piyasa koşullarında gelişmesine, konulan gümrük vergileri ile engel olunmasıdır.

Tarife Dışı Engeller; Dış ticaretin serbest piyasa koşullarında gelişmesine engel olan tarife önlemleri dışında kalan her türlü araç ve politikalardır.

Tarife Kotası; Bir mal yada mal grubunun gümrük vergisi oranlarında belirli bir miktar veya değer için indirim yapılması ya da muafiyet sağlanmasını ifade eder.

Tercihli Tarife; İki yada daha çok ülkenin yaptıkları ticaret anlaşması uyarınca aralarındaki ticarette karşılıklı olarak ya da bir ülkenin belli ülke yada toprak menşeli eşyaya tek taraflı olarak daha düşük tarife uygulanmasıdır.

Eşyanın Menşei;
Menşei, dış ticarete konu olan bir malın hangi ülkede üretildiğini ifade eden bir kavramdır. Malın hangi ülkede üretildiğini gösteren belgelere de Menşei Şahadetnamesi adı verilmektedir.

Mallar doğrudan veya dolaylı olarak bir ülke menşeini kazanır. Bir ülkenin sahip olduğu yer altı ve yer üstü zenginliklerinden elde edilen mallar o ülkenin menşeini kazanır.
Üretimi birden fazla ülkede gerçekleştirilen mallarda ise esas dönüşümün gerçekleştirildiği ülke o malın menşei ülkesi olarak kabul edilir. Ortak üretimlerde menşei kazandıran Esas Dönüşüm Kriterleri şunlardır;
- Malın gümrük tarifesinin değişmesi
- İthal girdilerin nihai ürünün tarifesinden tamamen farklı olması
- Katma Değer Kuralı
Kullanılan işçilik belirli bir %’yi aşmamalı
İthal girdi nihai malın belirli bir %’sini aşmamalıdır.

Menşei kullanımının esprisi, tercihli tarifelerin uygulanmasında yatmaktadır. Ülkeler gerek iki veya çok taraflı anlaşmalar gereği, gerekse otonom olarak aralarında indirimli (tercihli) tarife cetvellerini kullanmaktadırlar. Dolayısıyla indirimli orandan yararlanılmak istenmesi durumunda malın indirimli oranın uygulanacağı ülkeden geldiğinin kanıtlanması gerekmektedir. Bu aşamada da devreye Menşei Şahadetnamesi girmektedir.

Eşyanın Tercihli ve Tercihli Olmayan Menşei

Eşyanın Tercihli Menşei; Tercihli tarife uygulamalarından yararlandırılmak istenen eşyanın tercihli menşe kuralları;
- Türkiye’nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yaptığı tercihli tarife uygulaması gerektiren anlaşmalar kapsamı eşya için anlaşmalar ile,
- Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler, ülke grupları veya toprak parçaları için tanınan tercihli tarife uygulamalarından yararlanan eşya için Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde belirlenir.

Eşyanın Tercihli Olmayan Menşei;
- Türkiye’nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yaptığı anlaşmalarda yer alan veya Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler, ülke grupları ve toprak parçaları için tanınan tercihli tarife uygulamaları hariç olmak üzere Türk Gümrük Tarifesi uygulaması,
- Eşya Ticaretine ilişkin tarife önlemleri dışında, Bakanlar Kurulu Kararı ile oluşturulan önlemlerin uygulanması,
- Menşe Şahadetnamesinin hazırlanması ve verilmesi amacını kapsar.

İLAVE KAYNAKLAR / YATIRIM TEŞVİK BELGESİ NEDİR?

Yatırım Teşvik Belgesi tasarrufları yatırıma yönlendirmek suretiyle, katma değeri yüksek, ileri ve uygun teknolojileri kullanarak bölgeler arası dengesizlikleri gidermek, istihdam yaratmak ve uluslar arası rekabet gücü sağlamak için yatırımların devlet tarafından desteklenmesi amacıyla verilen bir belgedir. Yatırım Teşvik Belgesi alınması Devlet tarafından, yatırımcıya kredi verileceği anlamına gelmez. Hazine Müsteşarlığı tarafından Yatırım Teşvik Belgesi verilmesi, yatırımı yapan şirkete aşağıda detaylandıracağımız hususlarda avantajlar sağlar. KOBİ Yatırım Teşvik belgesi ve Araştırma-geliştirme yatırımları, teknopark ve teknoparklarda yapılacak yatırımlar, çevre korumaya yönelik yatırımlar, hammaddelerini sözleşmeli üretim modeli ile temin eden tarımsal sanayi yatırımları, Bilim Teknoloji Yüksek Kurulu veya Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma kurumu tarafından belirlenen öncelikli teknoloji alanındaki yatırımlar, Bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlar, organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgelerine taşınacak yatırımlar hariç,(Fon Kaynaklı Kredi olanağı mevcuttur.) Yatırım Teşvik Belgesi firmaya nakit verilmesi anlamına gelmemektedir. Ancak yatırımcının kasasından büyük miktarlarda nakit para çıkmasını önleyen tedbirlerden oluşur. Yatırım yapan ve yaptığı yatırımların karakteristiği Yatırım Teşvik Mevzuatına uygun olan her yatırımcının yatırım teşvik belgesi alarak devlet yardımlarından faydalanması en doğal hakkıdır. Teşvik Belgesi sahibi olarak yapılacak yatırımda hem ulusal hem uluslar arası pazarlarda rekabet edebilme gücü yükseltilmiş olacaktır.

Kimler Yatırım Teşvik Belgesi Alabilir?

Destek unsurlarından yararlanabilmek için esas ve usulleri Hazine Müsteşarlığınca belirlenen yatırım teşvik belgesinin temin edilmesi zorunludur.

Yatırımın Teşvik Belgesine bağlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının,

Gelişmiş yörelerde yapılacak yatırımlarda 600 milyar Türk Lirası

Normal yörelerde yapılacak yatırımlarda 400 milyar Türk Lirası

Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda 200 milyar Türk Lirası olmak kaydıyla yatırım yapacak ve yatırım konusu Yatırım Teşvik Belgesi verilmesi uygun olacak gerçek şahıslar, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, iş ortaklıkları(adi ortaklık), kamu kurum ve kuruluşları ve kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurtdışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri, Yabancı sermayeli yatırımlarda kurulacak Anonim ve Limited şirketler ile kurulacak şubeler, yatırım teşvik belgesi için müracaat edebilir.

YATIRIM TEŞVİK BELGESİ NE GİBİ FAYDALAR SAĞLAR?

Yatırımlara devletçe sağlanabilecek destek unsurları şunlardır;
Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu İstisnası
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat (hammadde, aramalı ve işletme malzemeleri hariç) ithalatı yürürlükteki ithalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu’ndan istisnadır. Teşvik belgesine istinaden düzenlenen ithal global listelerde yer alan makinelerin ithalatında %100 gümrük muafiyeti uygulanır. Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu İstisnasından yararlanabilmek için, (Müsteşarlıktan teminat karşılığında çekme izni ile ithal edilenler hariç) yatırımın teşvik belgesine bağlanması ve söz konusu makine ve teçhizatın ithal listede yer alması gerekir.
Yatırım İndirimi

Yatırım İndirimi (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Ek madde 1); Dar mükellefiyete tabi olanlar dahil, ticari veya zirai kazançları üzerinden vergiye tabi mükelleflerin (adi ortalıklar, kollektif ve adi komandit şirketler ile Kurumlar Vergisi mükellefleri dahil), yatırım indiriminden faydalanması kabul edilmiş bulunan yatırımların kapsamında yaptıkları ve müteakip vergilendirme döneminde yapmayı öngördükleri yatırım harcamaları bu ilgili kazançlarından indirilir.
Yatırım indirimi, Gelişmiş yörelerde yapılacak yatırımlar için %40, Normal Yörelerde yapılacak yatırımlar için %60, Özel Önem Taşıyan Sektörlerde yapılan yatırımlar ile, Kalkınmada Öncelikli Yörelerde ve Organize Sanayi Bölgelerinde yapılacak yatırımlarda %100 oranında, ülkemize uluslar arası rekabet gücü kazandıracak, ileri teknoloji gerektiren, katma değeri yüksek, vergi gelirleri ve istihdam artırıcı özelliklerden en az ikisini içeren 250 milyon ABD Doları karşılığı Türk Lirasını aşan sınai yatırımlarda ise %200 oranında uygulanır.
Yatırım indirimi uygulaması yönünden yatırımcının müsteşarlığa teşvik belgesi için müracaat tarihinden itibaren yapılan harcamalar dikkate alınır.

Katma Değer Vergisi İstisnası
Teşvik Belgesine istinaden yerli ve ithal listelerde yer alan, yeni olarak temin edilen, yerli listeler için yurtiçinde imal edilmiş olan makine ve teçhizattan Müsteşarlıkça proje bazında uygun görülenlerin Katma Değer Vergileri makine alımı esnasında ödenmeyecektir

Fon’dan Kredi Tahsisi
Araştırma-geliştirme yatırımları, teknopark ve teknoparklarda yapılacak yatırımlar, çevre korumaya yönelik yatırımlar, Bilim Teknoloji Yüksek Kurulu veya Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu tarafından belirlenen öncelikli teknoloji alanındaki yatırımlar, bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlar (Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Hatay, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde yapılacak komple yeni yatırımlar), organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgelerine taşınacak yatırımlar için Fon’dan kredi tahsisi yapılabilir.
Vergi, Resim ve Harç İstisnası
Teşvik Belgesine bağlı yatırımın tamamlanmasından itibaren 2 yıl içinde asgari miktarda (10.000.-$) ihracat yapacağına dair taahhütte bulunması kaydıyla;

- Şirket Kuruluşu
- Yatırım termin süresi içinde kalınmak kaydıyla teşvik belgesinde öngörülen özkaynak tutarını geçmemek üzere sermaye artırımı,
- Teşvik belgesinde öngörülen yabancı kaynak tutarını geçmemek üzere bir yıl ve daha uzun vadeli olarak yurt içinden ya da dışından sağlanacak yatırım kredilerinin alınması ve geri ödenmesi,
- Teşvik Belgeli yatırıma ilişkin gayrimenkul ve gayrimenkule müteferri ayni hakların ayni sermaye olarak konulması halinde bunların şirket adına tapuya tescil,
İşlemleri ve bu işlerle ilgili olarak düzenlenecek kağıtlar Damga vergisi ve harçlardan istisna edilir.

Teşvik belgesinde öngörülen destek unsurlarının ilgili kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından uygulanması zorunludur.

Fon Kaynaklı Kredi Hangi Yatırımlara, Hangi Şartlarla Verilmektedir?

Fon Kaynaklı Kredi ;

• Ar-Ge Yatırımlarına
• Teknopark Yatırımlarına
• Teknoparklarda Yapılacak Yatırımlara
• Çevre Korumaya Yönelik Yatırımlara
• Öncelikli Teknoloji alanlarındaki Yatırımlara
• Bölgesel Gelişmeye Yönelik Yatırımlara
• Organize Sanayi Bölgesine Taşınacak Yatırımlara tahsis edilmektedir.
Fon Kaynaklı Kredinin tahsis edilebilmesi için ;
1- Yatırımın yukarıdaki tanımlara uyması,
2- Yatırıma ilişkin fizibilite raporunun Müsteşarlığa ibraz edilmesi,
3- Yatırımcı tarafından bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlar ile organize sanayi bölgesine taşınacak yatırımlar dışındaki konularla ilgili olarak edinilmiş varsa fikri mülkiyet haklarına ilişkin belgenin ibraz edilmesi
4- Ar-ge yatırımları, çevre korumaya yönelik yatırımlar, teknopark yatırımları, teknoparklarda yapılacak yatırımlar ve öncelikli teknoloji alanındaki yatırım konularında aynı yatırım için başka bir kamu kuruluşundan nakdi devlet desteği alınmamış olduğunun belgelenmesi ve bu hususta taahhütte bulunulması,
gerekmektedir.

Fon Kaynaklı Kredi Miktarı Ne Kadardır?

Ar-Ge yatırımları, Teknopark yatırımları, Teknoparklarda yapılacak yatırımlar, Çevre yatırımları, Öncelikli Teknoloji yatırımları, Organize Sanayi Bölgesine Tanışacak yatırımlara harcamaların en fazla %50’sine kadar olan kısmı Fon’un imkanları çerçevesinde kredilendirilebilir. Ancak her proje için Fon kaynaklarından tahsis edilebilecek kredi miktarı 250 milyar Türk Lirası’nı geçemez.
Bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlarda kullanılabilecek azami kredi miktarı, 4.5 trilyon Türk Lirasını geçmemek üzere, faizsiz sabit yatırım tutarınını %30’udur.

Fon Kaynaklı Kredilerin Faiz Oranı ve Ödeme Şekli Nasıldır?

Ar-ge yatırımları, teknopark yatırımları teknoparklarda yapılacak yatırımlar, çevre korumaya yönelik yatırımlar, öncelikli teknoloji alanlarındaki yatırımlar ile organize sanayi bölgelerine taşınacak yatırımlar için tahsis edilecek krediler, 1 yıl ödemesiz toplam 5 yıl vadeli olup ödemesiz dönemin bitiminden başlamak üzere altışar aylık eşit taksitler halinde, bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlar kapsamında tahsis edilecek krediler, 3 yıl ödemesiz toplam 6 yıl vadeli, ödemesiz dönemin bitiminden başlamak üzere altışar aylık eşit taksitler halinde geri alınır. Kullandırılacak bu kredilerin faiz oranı %15’dir.

Yatırımın Finansmanı için hangi koşullar aranmaktadır?

Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımların finansmanında uygulanabilecek asgari özkaynak oranları aşağıda belirtilmiştir.

• Kalkınmada Öncelikli Yörelerde yapılacak yatırımlarda %20
• Normal ve Gelişmiş Yörelerde yapılacak yatırımlarda %40
• Ro-Ro taşımacılığı, havayolu kargo taşımacılığı yatırımları %25
• Gemi ithali ve uçak ithali yatırımlarında %10

Yatırım Teşvik Belgesi Süreleri var mıdır?

Yatırım Teşvik Belgesi genellikle iki yıl için verilir. Yatırım tamamlanamadığı takdirde 6’şar aylık ek süreler alınabilir.

Yatırım Teşvik Uygulamalarında Yöreler ayrımı nasıldır?

Bölgelere göre ayırım ise şöyledir
Yörelere göre Yatırım Teşvik Belgeleri’nin avantajları vardır.
- Gelişmiş Yöreler
- Normal Yöreler
- Kalkınmada Öncelikli Yöreler

İLAVE KAYNAKLAR / DAHİLDE İŞLEME İZİN BELGESİNİN ALINMASI

Dahilde İşleme İzin Belgesi almak amacıyla yapılacak başvurular kayıtlı oldukları ve/veya firmalarının merkez veya şubelerinin bulunduğu illerdeki İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklere yapılacaktır. Belge düzenlenip düzenlenemeyeceği ile ilgili olarak yapılacak genel değerlendirme sırasında ,
• İthal eşyasının işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanıldığının tespitinin mümkün olması,
• Türkiye Gümrük Bölgesindeki (Serbest Bölgeler hariç) yerleşik üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi, ithal eşyasının yurtiçinden fiyat, kalite, miktar ve süre açısından temin edilebilme imkanı, rekabet gücü sağlayabilmesi, müracaat sahibi firmanın projede sunduğu üretim faaliyetini gerçekleştirebilme kapasitesi, firmanın istihdam ve üretimi göz önünde bulundurularak Dahilde İşleme Rejimi'nde belirtilen hükümlere aykırı hareket etmeyeceği hususunda kabiliyeti ve yeterliliği dikkate alınacaktır.
• İşleme faaliyetinin, katma değer yaratan ve kapasite kullanımını artıran bir faaliyet olması yanında, mamulün rekabet gücünü ve ihracat potansiyelini artıran bir nitelik taşıması,
• Firmaların, Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamında gerçekleştirdiği performansı gibi hususlar dikkate alınacaktır. ( ilk defa belge alanlar hariç
Firmaların Hammadde Sarfiyat Tablosu ve Dahilde İşleme Proje Formu ile diğer evrakların tanziminde uyulması gereken kurallar aşağıya çıkarılmış olup, Birliklerce yapılacak ön incelemede ve yapılacak değerlendirmede aşağıdaki kriterler esas alınacaktır. Bu kapsamda,
1. Dahilde İşleme Proje Formunda ihracı ve ithali öngörülen ürünlerin madde adı, GTİP (8-12'li bazda) uyumunun kontrol edilmesi,
2. İthali ve ihracı öngörülen ürünlerin Kapasite Raporunda yer alıp almadığı,
3. Hammadde Sarfiyat Tablosunda ihraç edilecek mamulün, Kapasite Raporunda belirtilen miktarları aşıp aşmadığı,
4. Proje Formunda ve Hammadde sarfiyat tablosu üzerinde öngörülen İhraç edilecek mamulün üretiminde kullanılan ithalat miktarı Kapasite Raporu ile uyumlu olması,
5. Hammadde Sarfiyat Tablosunda belirtilen fire oranlarının Müsteşarlığımızca belirlenen (bazı ürünler için) fire oranlarını aşmaması ve Ayrıca Döviz Kullanma Oranının (İthalat ($) / İhracat ($)) % 80'i aşıp aşmadığının kontrol edilmesi, (İkincil İşlem görmüş ürün içeren Belge başvurularında döviz kullanım oranı % 100'dür. Örneğin buğday karşılığında un ve kepek ihraç taahhüt edilmesi v.b)
6. Kapasite raporunda açıkça yer almayan ancak, ana üretim konusuyla ilgili olan maddelere ilişkin olarak 2002/6 sayılı Tebliğ 'de belirtildiği şekliyle ekspertiz raporunun kullanılması,
hususları dikkate alınacaktır.
DAHİLDE İŞLEME İZİN BELGESİ İÇİN YAPILACAK BAŞVURULARDA ARANAN EVRAKLAR LİSTESİ
1. Dilekçe (İmza sirkülerinde yer alan yetkililerin adı ve soyadı belirtilerek)
2. Dahilde İşleme Proje Formu (İmza sirkülerinde yer alan yetkililerin adı ve soyadı belirtilerek imzalanmış
3. İhraç ürünleri ile ilgili Hammadde Sarfiyat Tablosu
4. İhraç edilen mamülün üretimi ile ilgili Kapasite Raporu (Ticaret ve Sanayi Odalarınca tasdikli)
5. Yan sanayici kullanılması halinde
o Yan Sanayici firmaya ait Kapasite Raporu (Ticaret ve Sanayi Odalarınca tasdikli)
o Yan sanayici firmaya ait İmza sirküleri (Noter tasdikli)
o Yan Sanayici ile yapılan Protokol (Taraflarca İmzalanmış)
o Ticaret Sicil Gazetesi aslı, Noter veya Ticaret ve/veya Sanayi Odaları ile ticaret sicil memurluklarınca tasdikli örneği ( Kuruluşa, varsa unvan değişiklikleri ile mevcut duruma ilişkin Ticaret sicil gazetelerinden her biri )
o İmza Sirküleri (Noter Tasdikli)
o İhracatçı Birliği üyesi olduğuna dair belge (ilk kez belge müracaatında bulunan firmalar için
Son üç ayda kapatılan belgelere ilişkin kapatma yazıları fotokopileri, kapatma müracaatı yapılan belgelere ilişkin müracaat yazıları fotokopileri ile ihracat taahhüdü kapatılmamış Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamında gerçekleşen ihracat ve ithalat listelerinden herhangi biri,
NOT : Firmanın önceki dosyasında bulunan süresi geçerli bilgi ve belgeler tekrar istenmeyebilir. Ayrıca Projenin özelliğine göre ek bilgi ve belge istenebilir.

İLAVE KAYNAKLAR / EŞDEĞER EŞYA

DAHİLDE İŞLEME İZİN BELGESİ KAPSAMINDA
YURT İÇİ HAMMADDE TEDARİKLERİNDE EŞDEĞER EŞYA

İhracat yapan imalatçı-ihracatçı işletmelerimiz üretim girdilerini yurt dışından tedarik edebildikleri gibi yurt içinden de tedarik etmektedirler. Bu tür bir sistem işletmelerimizin müşterilerinden almış oldukları siparişleri zamanında yetiştirme ve ihracatta en önemli kavram olan zaman problemini çözmektedir.

Dahilde işleme rejiminde eşdeğer eşya; serbest dolaşımda olan üretim girdisinin tedarik edilerek ihracatı yapılacak olan mamülün üretiminde kullanılarak ihracat gerçekleştirildikten sonra, üretim girdisi olarak kullanılan hammaddenin uluslar arası pazardan tedarik edilmesini sağlayan bir sistemdir.

Bu sistemin uygulamasında ihracat esnasında ihraç mamülü kadar KDV teminata bağlanarak üretim girdisinin yeniden ithalatını sağlayacak önlemler alınmaktadır. Bunun adı bilindiği gibi teminattır.

Bu sistem dahilde işleme izin belgesi sahibi olan işletmeler için tercih edilebilecek en iyi sistemlerden bir tanesidir. Ancak bu sistemin uygulaması gümrükler genel müdürlüğünün 03.10.2001 tarih ve 2001/24 sayılı genelgeleri ile yürürlülükten gümrükler açısından uygulaması boyut değiştirmiştir. Genelgeye göre; 2000/4 sayılı tebliğin 7.maddesi esas alınarak aynen genelgeye konulmuştur.

İfadede; “işlem görmüş ürünlerin üretiminde gerekli olan hammadde, yarı mamül, mamül ile ambalaj ve işletme malzemeleri 5 nci madde hükmüne göre ithal edilebileceği gibi, bu konuda yapılan düzenlemeler çerçevesinde yurt içinden de temin edilebilir. Dahilde işleme izin belgesi kapsamında ihraç edilmek üzere yurt içinden temin edilen eşya bu rejim uygulaması bakımından (3065 sayılı katma değer vergisi kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla) ithal eşyası gibi değerlendirilir” denilmektedir.